Willem de Graaffprijs

Het bestuur van Stichting 'De Koepel' heeft in 2005 de Willem de Graaffprijs ingesteld als een uiting van waardering en erkentelijkheid jegens prof. dr. Willem de Graaff, vele jaren voorzitter van 'De Koepel' tot zijn overlijden in oktober 2004.

De prijs ter grootte van € 1500 wordt om de drie jaar toegekend aan een beroepsmatig werkzame astronoom (m/v) of ruimteonderzoeker (m/v), die in bijzondere mate heeft bijgedragen aan de popularisering van sterrenkunde en/of van het ruimteonderzoek.

Het bestuur van Stichting 'De Koepel' heeft besloten om de Willem de Graaffprijs 2010 toe te kennen aan Prof. Dr. Vincent Icke.

Vincent Icke is gewoon hoogleraar theoretische sterrenkunde aan de Universiteit Leiden, en bijzonder hoogleraar kosmologie aan de Universiteit van Amsterdam. Hij studeerde theoretische natuurkunde en sterrenkunde te Utrecht, en promoveerde in 1972 te Leiden op het ontstaan van sterrenstelsels en grote-schaal structuur in het Heelal. Hij deed postdoctoraal onderzoek aan de universiteiten van Sussex en Cambridge, en aan het California Institute of Technology. Na een vijftal jaren als docent aan de universiteit van Minnesota kwam hij in 1983 naar Leiden. Op dit moment gaat zijn belangstelling in het onderzoek voornamelijk uit naar drie onderwerpen. Ten eerste de kosmologie: het ontstaan van structuur in het Heelal en de invloed van vacuümfluctuaties op de dynamica van het Heelal (de kosmologische constante, ofwel "Waarom weegt de ruimte niets?"). Ten tweede de hydrodynamica van hoog-energetische en relativistische stromingen van gas rondom stervende sterren en compacte objecten, zoals planetaire nevels, supernovae en accretieschijven. Ten derde de stralings-hydrodynamica van koele gassen waarin stof en straling een rol spelen, zoals jonge sterren en AGB-sterren. Hij leidt de onderzoeksgroep Theoretische Sterrenkunde van Sterrewacht Leiden.

Naast zijn wetenschappelijk werk is Icke actief betrokken bij de popularisatie van de wetenschap. Hij schrijft regelmatig in de populaire pers, zowel dag- en weekbladen als maandbladen (Zenit, Natuurwetenschap & Techniek, Nederlands Tijdschrift voor Natuurkunde) en geeft ook regelmatig publiekslezingen. Hij was vele jaren columnist bij NRC/Handelsblad. Ook verschenen van zijn hand diverse populair-wetenschappelijke boeken zoals 'The Force of Symmetry', 'De eekhoornformule', 'Passie en Precisie', 'Christiaan Huygens in de ovtt', 'Niks relatief', 'Krachten', en recent 'De ruimte van Christiaan Huygens'. Icke maakte video's onder andere voor het 350 jaar bestaan van de Sterrewacht Leiden, voor de Grote Tijd Tentoonstelling, en voor het Huygens Laboratorium. Hij werkte mee aan tal van radio- en TV programma's, waaronder HobbySkoop, TeleKids, De Vrolijke Wetenschap, Noorderlicht, NOVA, Teleac, Klokhuis, Jota!, de Nationale Wetenschapsquiz en De Wereld Draait Door. Icke is tevens beeldend kunstenaar en grafisch ontwerper.

Het bestuur van Stichting 'De Koepel' acht Vincent Icke een waardig prijswinnaar en hoopt dat hij zich met veel plezier zal blijven inzetten voor de popularisering van de sterrenkunde. Het bestuur is gekomen tot zijn beslissing na advies van de juri, die dit jaar bestond uit Jan de Boer (juri-voorzitter), Karel van der Hucht (voorzitter 'De Koepel'), Marieke Baan (voorlichter NOVA) en Edwin Mathlener (directeur 'De Koepel').

De prijs is uitgereikt op woensdagmiddag 19 mei tijdens de Nederlandse Astronomen Conferentie in Cuijck. Icke maakte daar bekend het prijzengeld te gaan gebruiken om zijn website Alien Art, over kunst en wetenschap, professioneel vorm te laten geven.

Meer over Willem de Graaff.