Sterrenkijken tijdens de vakantie

Voor veel mensen is de vakantie de tijd om meer met hun hobby's bezig te zijn. En heb je interesse in het heelal, dan ga je in je vakantie natuurlijk sterrenkijken! Juist in de vakantie verlaten veel mensen de Nederlandse steden, waar het door al het kunstlicht nooit meer echt goed donker wordt en alleen de helderste sterren zichtbaar zijn, en trekken ze naar het platte land, in Nederland of verder weg. Daar, onder een heldere hemel, worden ze er weer aan herinnerd wat ze het rest van het jaar moeten missen: een sterrenhemel met duizenden sterren en een Melkweg die van horizon tot horizon, de hele hemel overspant. Wil je tijdens je vakantie gaan sterrenkijken, ga dan niet onvoorbereid op pad, maar denk thuis al even na over de spullen die je wilt gaan gebruiken. En veel van deze zaken zijn te koop in onze winkel.

Sterrenkaarten

Wie naar het zuiden reist, merkt dat de Poolster steeds lager aan de hemel komt te staan. Tegelijk komen de sterrenbeelden aan de zuidelijke hemel steeds hoger te staan. En er komen ook nieuwe sterrenbeelden bij in het zuiden, die vanuit Nederland nooit zichtbaar zijn. Dat heb je helemaal als je op vakantie gaat op het zuidelijk halfrond en daar de sterrenbeelden rond de zuidelijke hemelpool kunt zien.

Om je te oriënteren onder een vreemde sterrenhemel is een draaibare sterrenkaart of planisfeer erg handig. Hierop stel je datum en tijd in en de kaart toont dan de sterrenhemel van dat moment. Maar verder naar het zuiden is je planisfeer voor Nederland (52° NB) minder goed bruikbaar. Daarom verkopen we draaibare sterrenkaarten voor bijna iedere breedtegraad: 60° NB, 50° NB, 40° NB, 30° NB, 20° NB, 20° ZB, 30° ZB, 40° ZB. Deze kaarten zijn bruikbaar in een zone van ongeveer 10 graden rond de breedtegraad waarvoor ze zijn gemaakt. Ze kosten € 9,95 per stuk. Er is ook een kaart voor rond de evenaar, met aparte kaarten voor 10° NB en 10° ZB. Deze kost € 17,95.

Heb je liever één kaart voor de gehele wereld, neem dan de Global Wide Planisphere mee. Dit is een schijf met aan de ene kant de noordelijke hemel en aan de andere kant de zuidelijke. Met lijnen op het kijkvenster wordt de horizon voor verschillende breedtegraden weergegeven. Deze kaart kost € 9,95.

Draaibare sterrenkaarten zijn handig om de sterrenhemel te verkennen met het blote oog of een verrekijker, maar ze vertellen je niet waar de planeten staan. Zoek hun posities op in onze jaarboeken Sterrengids 2010 en Sterren & Planeten 2010.

Ga je op je vakantieadres serieus waarnemen met een telescoop, denk dan thuis al na waar je naar wilt gaan kijken. Raadpleeg waarneemhandleidingen met zoekkaartjes voor deep-sky-objecten en zorg dat je een goede sterrenatlas bij je hebt. Je vindt een ruime keuze in onze winkel, in de rubriek Sterrenkunde boeken > Praktische sterrenkunde. Kijk daar bij 'Handleidingen waarnemen' en 'Atlassen en Catalogi'.

Verrekijkers

Veel mensen vinden een telescoop meenemen een heel gedoe, zeker als je met het vliegtuig op vakantie gaat. Maar voor een verrekijker is meestal wel een plekje te vinden tussen de kleren in de koffer. Zelfs een kleine reiskijker, bijvoorbeeld een goede 8 x 30, kan al prima helpen onder een nieuwe sterrenhemel. Zelf zal ik niet snel mijn eerste blik om de Magelhaense Wolken en de bolhoop Omega Centauri vergeten door zo'n kleine kijker. Maar beter is het om een meer lichtsterke verrekijker mee te nemen, bijvoorbeeld een 7 x 50 of 10 x 50. Hierbij slaat het tweede getal op de lensdiameter (50 mm) en het eerste getal op de vergroting van de kijker. In het algemeen geldt, hoe groter de lensdiameter, des te lichtsterker de kijker. En bij twee kijkers met de zelfde lensdiameter, geeft de kijker met de laagste vergroting het helderste beeld.

Goede maar betaalbare verrekijkers in de winkel van De Koepel zijn de Bresser Corvette 7 x 50 WP (€ 109,-) en 10 x 50 WP (€ 110,-), maar ook de TS 10 x 50 LE (€ 65,-) en 10 x 60 LE (€ 99,-).

Juist voor het waarnemen van deep-sky-objecten is een grotere verrekijker een prachtig instrument. Deze neem je niet zo makkelijk mee in het vliegtuig, maar passen nog altijd makkelijker in je auto dan de meeste telescopen. Je moet zo'n grotere verrekijker wel altijd op statief zetten om van een mooi beeld te kunnen genieten. Fraaie grote verrekijkers in de winkel van De Koepel zijn de TS 20 x 80 triplet semi-apo (€ 199,-), Bresser Astro 20 x 80 Saturn (inc. statief, zomeraanbieding, nu € 204,-), TS 25 x 100 LE (€ 325,-) en TS 25 x 100 Astro (met ingebouwde UHC-filters, € 365,-). De Koepel kan ook diverse stevige fotostatieven leveren waarop deze kijkers goed tot hun recht komen.

Telescopen

Tijdens de vakantie ondernemen veel ouders meer activiteiten met de kinderen dan anders. Sterrenkijken is een prima gelegenheid om samen iets nieuws te doen. Leuke telescopen voor een eerste kennismaking met de sterrenhemel zijn de Galileoscoop (bouwpakket, € 29,95) en de Celestron FirstScope (€ 69,-). Maar je kunt ook kiezen voor een serieuze lenzenkijker op een stevige montering en statief, bijvoorbeeld de Bresser Junior 60/700 (€ 85,-) of de Celestron Astromaster 70 AZ (€ 159,-). Goede Newton-spiegelkijkers om mee te starten zijn de Bresser Junior 76/700 (€ 92,95) en de Bresser Galaxia 114 mm (€ 239,- , op parallactische montering).

Zonder afbreuk te willen doen aan alle andere fraaie kijkers, wil ik wel kwijt dat ik zelf erg gecharmeerd ben van de compacte Schmidt-Maksutov en Schmidt-Cassegrain-kijkers met computerbesturing, die de kijker eenvoudig op allerlei mooie deep-sky-objecten kan richten. Ideaal om tijdens de vakantie in korte tijd veel mooie dingen te zien. Interesse? Kijk dan eens naar de Celestron Nexstar 4 SE (€ 579,-), 5 SE (€ 925,-), 6 SE (€ 1125,-) en 8SE (€ 1649,-), of de Meade ETX 90 (€ 699,-), ETX 125 (€ 999,-) en ETX 150 mm Light Switch (€ 1599,-).

Kijk voor advies over het kiezen van een kijker vooral ook eens op onze website Sterrenkijker.nl.

Boeken

Maar je kunt natuurlijk niet alleen maar sterrenkijken. Lekker lui in de zon met een goed boek hoort ook bij de vakantie. Maar dat kan natuurlijk best een mooi sterrenkundeboek zijn! Denk eens aan de volgende onlangs verschenen aanraders voor in uw koffer:

• Vóór de oerknal, Martin Bojowald, € 29,95.
• De ruimte van Christiaan Huygens, Vincent Icke, € 20,-.
• Kijken naar de sterren, Emily Winterburn, € 17,50.
• Hubble: a journey through space and time, Edward J. Weiler, € 26,99.
• Discovering the Expanding Universe, Harry Nussbaumer en Lydia Bieri, € 38,-.
• Origins of life in the universe, Robert Jastrow en Michael Rampino, € 32,95.

• Ontdek het heelal (stickerboek), € 3,-.
• Sterren en Planeten (uit serie: Kijk om je heen), € 8,75.
  
• Reizen door de tijd/De weg naar het heelal, Peter Ackroyd, € 9,-.
  
• Sterren kijken voor kids, T. en S. Dambeck, € 10,-.
• De geheime sleutel naar het heelal, Lucy en Stephen Hawking, € 17,95.
• De schat in het heelal, Lucy en Stephen Hawking, € 17,95.
• Newton in Nederland (strip), € 7,-.
• De levens van Galileo (strip), € 9,95.