Martin Rees (red.). Sterrenkunde in al zijn facetten, 512 blz, groot formaat: 30x25 cm, gebonden, harde kaft en omslag, zeer rijk geïllustreerd.

Een van de beste, zo niet hét beste overzicht van de moderne sterrenkunde voor een groot publiek. Het boek is schitterend vormgegeven, de stof is aantrekkelijk gepresenteerd in relatief kleine onderdelen met toch de nodige diepgang. De figuren zijn doorgaans zeer fraai, altijd helder en soms uniek. Tekst en illustraties zijn harmonisch met elkaar verweven. Een lust voor het oog. De vertaling is prima. Kortom: het boek is zijn geld dubbel en dwars waard.

De conclusie is dus duidelijk, maar voor wie nog wat meer inhoudelijke informatie wil: het boek bestaat uit drie gedeeltes: een overzicht van basisbegrippen (t/m blz 111), een ‘gids’ van het heelal waarin alle onderdelen meer in detail worden bekeken van de oerknal tot het huidige zonnestelsel (tot blz 327), en als derde gedeelte de nachthemel in kaart gebracht: de afzonderlijke sterrenbeelden en de sterrenhemel voor elke maand. Tenslotte is er een woordenlijst en een uitvoerig register.

Pittige stof
Het eerste deel begint met fundamentele natuurkunde en kosmologie: de samenhang van tijd, ruimte en zwaartekracht, materie en energie, de uitdijing van het heelal, de oerknal, de kosmische achtergrondstraling, leven in het heelal en het vermoedelijk einde van het universum. Geen gemakkelijke kost, maar boeiend gepresenteerd. Dit gedeelte van het boek is wellicht voor veel lezers met weinig achtergrondkennis van de moderne natuurkunde een beetje veel van het goede. Er komt in enkele pagina’s zeer veel (theoretische) informatie op je af, waarvan de details je ontgaan. Mijn advies: lees dat deel ná de rest van het boek of lees daarnaast een afzonderlijk boek over kosmologie en deeltjesfysica.

In dit ‘inleidende’ deel ook een toegankelijker stuk over de waarneming van de sterren vanaf de aarde, de interpretatie van de bewegingen aan de hemel en de instrumenten om te observeren: natuurlijk de telescoop maar ook het blote oog. Verder in dit gedeelte het beeld van het heelal dat men had in vroeger tijden en de huidige beleving in een tijd van bemande ruimtevaart en het moderne ruimteonderzoek.

Evolutie van het heelal
Het tweede deel – de gids van het heelal – begint met de oorsprong van het zonnestelsel en zijn huidige inhoud: zon, planeten, kometen enzovoort. Alle hoofdplaneten krijgen ruim aandacht met voor zover van toepassing geologische, geofysische en meteorologische informatie, uiteraard met schitterende foto's maar het accent ligt op de informatie, niet op de mooie plaatjes.

Daarna ons Melkwegstelsel en de sterbevolking daarin en tenslotte de melkwegstelsels in alle soorten en maten. Alle onderwerpen uit de evolutie van sterren en sterrenstelsels worden gelardeerd met talrijke voorbeelden, uiteraard met mooie foto's en met specifieke informatie over de objecten. Dat maakt de uiteenzetting van de theorie concreet en boeiend.
Verspreid door dit hoofdstuk zijn er themakaders over randgebieden van de sterrenkunde, zoals de relatie met astrologie en mythologie.

Sterrenbeelden
Het derde deel, – de ‘nachthemel’ – geeft eerst een beknopte sterrenatlas en vervolgens alle sterrenbeelden afzonderlijk, waarbij ieder sterrenbeeld in zijn omgeving wordt geplaatst en een eigen pagina heeft met specifieke informatie, ook met een mythologische afbeelding: allemaal weer schitterend vormgegeven. Vanaf blz 412 worden hemelkaarten gepresenteerd als maandelijkse ronde kaarten en met stroken langs de ecliptica met de globale posities van de planeten tot van 2006 tot 2012.

Kortom, een boek om u zelf of iemand anders cadeau te doen.

Prijs afgehaald € 49,95