Zenit in december 2006

Voorkant Zenit 12 2006  
Bij de voorplaat: 
Op 4 maart 2005 scheerde de Europese ruimtesonde Rosetta op de relatief kleine afstand van 1954 kilometer langs de aarde. De scheervlucht was nodig om het drie ton wegende gevaarte op weg te helpen naar de periodieke komeet Churyumov-Gerasimenko, waar hij in 2014 de lander Philae moet afleveren. Binnenkort (26 februari a.s.) volgt een scheervlucht langs Mars en vervolgens nog eens drie langs de aarde en één langs Mars. Al deze flyby's zijn nodig om Rosetta, zonder brandstof te gebruiken, voldoende snelheid te geven om straks de doelkomeet te kunnen bijbenen. Maar de scheervluchten zullen mogelijk óók een rol spelen bij het oplossen van een raadsel dat de wetenschappelijke gemoederen al geruime tijd bezighoudt: dat van de kleine extra versnelling die ruimtesondes bij nadering van de aarde lijken te ondervinden. (Illustratie: ESA)
Artikel op blz. 556 e.v.

556    Vreemde gedragingen van ruimtevaartuigen

Chris P. Duif
Vreemde krachten op ruimtevaartuigen, niet-waarneembare materie, merkwaardige verschijnselen tijdens zonsverduisteringen, een voorkeursrichting in de ruimte... Betekenen deze zaken dat we, ondanks de successen van Einsteins algemene relativiteitstheorie, de zwaartekracht niet goed begrijpen? En wat is er überhaupt waar van deze fenomenen?

564    De stoffige sterrenkunde van het actieve stelsel 3C270

Ilse van Bemmel
Sterrenstelsels zijn er in net zoveel soorten als er sterren aan de hemel staan. Elk stelsel is uniek, maar er zijn ook groepen die grote overeenkomsten vertonen. Een van die groepen is die van de actieve stelsels. Behalve het licht van sterren en gas in het stelsel hebben actieve stelsels een extra bron van energie. En niet zomaar eentje: een superzwaar zwart gat dat materie verslindt en zo enorme hoeveelheden energie produceert.

570    Vulkanen maken het leven zuur

Geerke Floor
In Nederland en andere landen van West-Europa ontstaat zure regen door industrie, verkeer en landbouw. Elders in de wereld is de mens echter niet altijd de belangrijkste oorzaak van deze neerslag, maar produceert de natuur die zelf. Daar zijn vulkanen de grote boosdoeners. Blijkbaar kan een vulkaan planten, dieren en mensen het leven zuur maken...

588    Zoeken naar een astronomisch naaldje in een bolvormige hooiberg

Fred Hissink
Bolvormige sterrenhopen behoren ongetwijfeld tot de categorie 'indrukwekkende deepskyobjecten'. Het geheel of gedeeltelijk oplossen van een bolhoop kan al een sport zijn, maar het vinden van een planetaire nevel tussen de vele sterren is van een geheel andere orde. De bekende bolhoop M15 in Pegasus herbergt een planetaire nevel die behoorlijk veel geduld, doorzettingsvermogen én een kijkeropening van minimaal 25 centimeter vraagt. Dit object stond al enkele jaren op het verlanglijstje van de auteur. En uiteindelijk lukte het om dit astronomische 'naaldje' met een 25 centimeter Newtontelescoop op te sporen. Een verslag.

Verder in dit nummer

574    Hete plekken op satellietbeelden

576    Zenit Digitaal: Panoramafotografie met Autopano Pro

580    Korte berichten, met o.m.
- De eerste 'Terugblik' van prof. Kees de Jager
- Kosmic Relief
- Kijk op Hubble
- Nieuwe ring rond Saturnus ontdekt
- Exoplaneten met ultrakorte omlooptijden

592    Amateurs actief: Zomeroogst

596    Het weer in oktober

598    Sterrenhemel

600    Agenda