Zenit in december 2011
 Bij de voorplaat: Normaal gesproken besteden we in Zenit niet veel aandacht aan bemande ruimtevaart. Maar toch willen we deze maand even stil staan bij het feit dat een halve eeuw geleden de eerste mensen buiten de dampkring werden gebracht. Na de luchtvaartpioniers waren het nu de ruimtepioniers die nog een stapje verder gingen. De eerste astronauten werden letterlijk beschouwd als zijnde supermensen, want zo'n reis naar de ruimte was toch niet bepaald een sinecure. Al snel ontstond er tussen de Verenigde Staten en Rusland een ruimtewedloop. In het artikel op pagina 562 en verder kijkt de auteur terug op een bijzonder stukje historie. Een stukje geschiedenis, geschreven door moedige Russen en Amerikanen die later elkaar de hand zouden reiken... in de ruimte! (Foto: NASA) |
540 Aardscheerders en aardrakers
Paul Wesselius en Reina de Lange
Kometen en planetoïden zijn interessante objecten. Niet alleen uit astronomische overwegingen omdat ze informatie geven over het ontstaan van de planeten in ons zonnestelsel, maar ook omdat ze letterlijk een grote impact kunnen hebben op de aarde. Dergelijke objecten willen nog wel eens op de aarde terecht komen en dat kan tot behoorlijke verwoestingen leiden. Gelukkig gebeurt dit niet heel erg vaak, maar toch… Bestudering is vooral van belang omdat een botsing met een (niet al te groot) object mogelijk voorkomen kan worden.
548 Structuur en omvang van de Melkweg (2)
Mat Drummen
De Amerikaanse astronomen Harlow Shapley (1885-1972) en Heber D. Curtis (1872-1942) hielden op 26 april 1920 een openbaar debat over de grootte van het heelal. Dat resulteerde in twee artikelen met als algemene titel: The Scale of the Universe gepubliceerd in mei 1921 in het Bulletin of the National Research Council in de VS. Shapley schat de omvang van de Melkweg op 300.000 lichtjaar, met de zon ver van het centrum. Spiraalstelsels behoren volgens hem waarschijnlijk nog tot de Melkweg, hoewel hij niet uitsluit dat ze verder weg staan. Curtis schat de omvang van de Melkweg op hooguit 30.000 lichtjaar, met de zon in de buurt van het centrum.
556 Lichteffecten rond het tegenpunt van de zon
Kees Floor
Het tegenpunt van de zon fungeert als middelpunt van verscheidene optische verschijnselen en effecten. Alle staan ze garant voor schitterende natuurfoto's. Maar het mooist is het natuurlijk als er twee of meer verschijnselen tegelijkertijd op zo'n foto zichtbaar zijn. Van de optische verschijnselen in de atmosfeer, die zich voordoen rond het tegenpunt van de zon, is de regenboog het meest bekend. Maar er zijn meer bijzondere en fraaie verschijnselen.
Verder in dit nummer
553 Vijftig jaar bemande ruimtevaart
560 Overpeinzingen van een micrometeoroloog
562 Maak uw eigen zoeker
566 Astrodag Goirle 2011
568 Korte berichten met onder meer de Terugblik en Kosmic relief
572 Komeet C/2009P1 (Garradd) zichtbaar aan de avond- en ochtendhemel en overblijfselen waargenomen van komeet C/2010 X1 (Elenin)
574 Het weer
576 Amateurs actief: Saturnus in beeld
581 Deepsky: IC 418 en Abell 12
584 Agenda
586 Verschenen