Zenit in februari 2004

Voorkant Zenit 2 2004  
Bij de voorplaat: 
Het zal niemand zijn ontgaan dat er de laatste weken veel ophef is rond Mars. Eerst maakte de Europese Beagle 2 een klaarblijkelijk ongelukkige landing op de planeet, ruim een week later gevolgd door de Amerikaanse lander Spirit, die meer succes had. Niet lang daarna maakte de Amerikaanse president Bush bekend dat de VS streven naar een permanent verblijf op de maan en mogelijk ook een bemande vlucht naar Mars. Mooie toekomstmuziek? Of een electoraal proefballonnetje? De toekomst zal het leren. Ondertussen rijdt ten minste één karretje onderzoekend over de Rode Planeet, in de hoop enkele van zijn vele raadselen te ontwarren. (Foto: NASA)


68     Mars ontraadseld?

Eddy Echternach
Terwijl twee van de drie onbemande Marsmissies mislukken, denken de Verenigde Staten alweer aan een bemande missie naar de Rode Planeet. Maar voordat het zover is, zal er nog heel wat moeten gebeuren. Zo heeft men bij de NASA enige tijd geleden drie doelstellingen geformuleerd in het kader van het Mars Exploration Program: bepalen of er ooit leven is geweest op Mars, vaststellen hoe het klimatologische en geologische verleden van de planeet eruit heeft gezien, en voorbereidingen treffen voor een bemande landing. Dat is nogal wat, zeker als je bedenkt dat deze planeet er in het recente verleden blijk van heeft gegeven dat hij zich niet zomaar even laat ontraadselen...

74     Sakurai's bijzondere object

C. de Jager
In de morgen van 21 februari 1996 ontdekte de Japanse amateur-sterrenkundige Yoshiyuki Sakurai een 'nieuwe' ster op een foto die hij in de nanacht had gemaakt. Het object, in het sterrenbeeld Boogschutter, was op dat ogenblik van de elfde grootteklasse. Bij nader onderzoek ontdekte men een gasvormige omhulsel dat, zoals de auteur in dit artikel zal laten zien, van belang was om te begrijpen wat er met de ster was gebeurd. Daarbij wordt vooral gekeken naar de vraag wanneer en vooral waarom de ster zo helder was geworden. En hoe is het de ster sindsdien vergaan?

78    Vliegtuigwolken

Kees Floor
'In onze tijd van druk vliegverkeer is de vorming van vliegtuigwolken een verschijnsel dat ons allen vertrouwd is geworden', zo schreef Minnaert in 1970. Inmiddels is het vliegverkeer drastisch toegenomen. De vertrouwdheid met vliegtuigwolken is er nog steeds, maar het enthousiasme is tanende. In de komkommertijd tijdens de zomervakantie bevatten de opiniepagina's van de dagbladen geregeld inzendingen van lezers die door het verschijnsel een zonnige dag aan hun neus voorbij zien gaan. Ook wie de sterrenhemel wil waarnemen is niet blij met de extra bewolking die de vliegtuigen veroorzaken.

81    Winters IJsland blijkt stofnest

82    Luisteren naar de snelheden van meteoren

86    Een ooggetuigenverslag uit het Amsterdam van de 18de eeuw

88    Het onderhoud van telescoopoptiek

Jan Gerritsen
Veel onderhoud vraagt een amateur-telescoop niet. De buis en de opstelling kunnen van tijd tot tijd eens worden afgestoft, maar de bewegende delen hebben er echt geen behoefte aan om regelmatig met de oliespuit te worden bewerkt. Maar hoe zit het met de optiek? Een spiegel of objectief wordt bij intensief gebruik in de buitenlucht op de lange duur vuil. En dan doet zich de vraag voor: wat doen we daar aan?

91    Korte berichten

Met onder meer: de Observatie van Govert Schilling, het succes van Stardust en Kosmic Relief.

94    Boekrecensies

96    40ste Internationale jeugdkamp

98    Chaos gooit roet in het eten

102    Amateurs actief

Met ook in deze rubriek volop aandacht voor de planeet Mars!

108    De sterrenhemel van februari

110    Het weer in (december) 2003

112    Activiteiten

114    Sterretjes