Zenit in februari 2006
 Bij de voorplaat: Het afgelopen jaar werd op beelden van de zonnesatelliet SOHO de duizendste komeet ontdekt. En tegen de tijd dat u dit leest, staat de teller waarschijnlijk al op iets van 1100. Daarmee is SOHO het instrument dat de meeste komeetontdekkingen op zijn naam heeft staan. Het betreft echter wel een bijzonder soort kometen, want SOHO kan alleen objecten zien die dicht in de buurt van de zon komen. Voor een komeet is het dan al snel té dicht in de buurt van de zon, want verreweg de meeste 'zonnescheerders' zijn kort na hun ontdekking voorgoed verdwenen -- ze vallen uit elkaar en verdampen. Onderzoek duidt erop dat veel van deze objecten brokstukken van een grotere komeet zijn. (Illustratie: NASA/Walt Feimer) Artikel op blz. 56 e.v. |
56 Kometen die langs de zon scheren
Matthew Knight
Het is het jaar 1106. Net als vele honderden generaties voor hen, kijken er mensen omhoog naar de hemel, in de hoop dat wat er te zien is hun wereld kan helpen verklaren. In februari verschijnt er een heldere komeet, die door waarnemers overal ter wereld wordt opgemerkt, onder meer in Europa, Constantinopel, Palestina, Korea, Japan en China. Wat niemand kon vermoeden, was dat dit kometaire muisje een heel lang staartje zou krijgen...
62 De toekomst van de Europese sterrenkunde
Ed van den Heuvel
Sinds het begin van het ruimtevaarttijdperk, eind jaren vijftig, zijn we eraan gewend geraakt onze aarde als één van de negen planeten van ons zonnestelsel te zien: een prachtige blauwe bol, voor meer dan zeventig procent bedekt met oceanen, die in de uitgestrektheid van de ruimte zweeft. Het uiteindelijke doel van het sterrenkundige onderzoek is een beter begrip van de structuur van ons heelal en van de plaats die onze aarde en haar bewoners in ruimte en tijd innemen. Europese sterrenkundigen hopen dit doel naderbij te brengen door een aantal ambitieuze plannen te realiseren.
66 Inversie bepaalt hoogte rook oliebrand
Kees Floor
De onderste laag van de atmosfeer is in hogedrukgebieden vaak geheel afgezonderd van de luchtlagen daarboven. Vervuilende stoffen die zich onderin bevinden, kunnen onder dergelijke weersomstandigheden niet omhoog worden afgevoerd: een zogeheten inversie belemmert de onderlinge uitwisseling. Ook rook blijft onder zoÕn inversie hangen, waardoor de bovenkant van de rookpluim tevens de hoogte van de inversie markeert. Ook bij de Engelse oliebrand van zondag 11 december 2005 was dat het geval.
88 Mars pronkt aan winterhemel
Gilbert Peeters
Wat was de afgelopen oppositie van de planeet Mars prachtig! 'Amateurs actief' ontving weer een groot aantal prachtige tekeningen en opnamen van de planeet. En de kwaliteit was werkelijk subliem. Vooral in de periode vóór de oppositiedatum (7 november 2005) zijn er veel waarnemingen door amateurs gedaan. Rond de kerst nam het aantal inzendingen sterk af. Een terugblik...
Verder in dit nummer
70 Korte berichten, met o.m.
- Govert Schillings Observatie
- Kosmic Relief
- Astronomen 'wegen' begeleider van Sirius
- IJs in de mantel van Ceres?
76 Weerkunde van weleer
80 Zoeken naar planetaire nevels met een 20-cm Newton
84 Het vuurbollenfestijn van de Tauriden
94 Het weer in december 2005
98 Hemel van de maand
100 Agenda
102 Sterretjes