Zenit in februari 2008
 Bij de voorplaat: Onze zusterplaneet staat de laatste tijd weer vaker in de belangstelling. Dat gebeurt niet zelden in het kader van de 'broeikasdiscussie'. Venus is immers hét voorbeeld van wereld waar het broeikaseffect genadeloos heeft toegeslagen. Maar helemaal begrijpen doen we die helse wereld nog niet. Vandaar dat het Europese ruimteagentschap ESA er een sonde op uit heeft gestuurd om (met name) haar atmosfeer aan een nader onderzoek te onderwerpen. Maar ook amateurs kunnen zich tegenwoordig volop in het Venus-onderzoek storten. (Illustratie: ESA) Artikelen op blz. 56 e.v. |
56 Venus Express onderzoekt sluiers van de hel
Eddy Echternach
Onze buurplaneet Venus dankt haar vernoeming naar de godin van de liefde aan de grote helderheid van het schijnsel waarmee zij de ochtend- of avondhemel opluistert. Sinds het einde van de achttiende eeuw weten we dat die helderheid het gevolg is van een vrijwel gesloten, maagdelijk wit wolkendek. Die onschuldig ogende sluier bestaat uit wolken van kleine druppeltjes zwavelzuur, ingebed in een atmosfeer die voor 96 procent uit kooldioxide bestaat -- een gas dat door zijn broeikaswerking het planeetoppervlak een temperatuur van ruwweg 450 graden geeft. Eind november zijn de eerste bevindingen gepubliceerd van het onderzoek waaraan de Europese ruimtesonde Venus Express de helse atmosfeer van onze zusterplaneet onderwerpt. Doel is om er achter te komen waarom Venus zo sterk van onze eigen waterrijke wereld verschilt.
62 Een UV-barlowlens voor Venus
Arnaud van Kranenburg, Harrie Rutten en Herman ten Haaf
Het wolkendek van Venus vertoont structuren in het ultraviolette gedeelte van het spectrum. De slechte prestaties van standaardoptiek in het UV en de geringe keuze uit beschikbare filters maken het tot een grote uitdaging om deze details vast te leggen. Met behulp van een speciaal ontwikkelde UV-barlowlens en de juiste filters zijn heel mooie resultaten te boeken. Met deze theorie in het achterhoofd ontstond een interessant project: de fotografietechniek van Arnaud, het optische ontwerp van Harrie en de technische realisatie van Herman resulteerden in een uniek stukje optiek én opmerkelijke resultaten.
66 Turen naar de begintijd van het zonnestelsel
Mark Willman, Nick Moskovitz en Robert Jedicke
Het licht van planetoïden is -- net als dat van de maan -- niets anders dan weerkaatst zonlicht. Maar dit 'tweedehandse' schijnsel bevat interessante informatie. Door het licht van planetoïden op te vangen en tot een spectrum uiteen te rafelen, kunnen astronomen veel te weten komen over de aard van hun oppervlakken. Zo'n spectrum is overigens niets anders dan een overzicht van de lichtintensiteit op verschillende golflengten. De vorm ervan wordt bepaald door het zonnespectrum en alle interacties die het planetoïdenlicht onderweg naar de telescoop heeft ondergaan.
Verder in dit nummer
71 Korte berichten
76 Een 25 meter radiotelescoop voor amateurs
79 Een tube tandpasta en een brillenglas
80 Kijken door een slechte 'lens'
83 Zenit Digitaal: CCD-guide
84 De spectaculaire uitbarstingen van komeet Holmes
90 Amateurs actief: De waarde van 'mooie plaatjes'
94 Het weer in december 2007 en jaaroverzicht