Zenit in januari 2006
 Bij de voorplaat: Als alles goed gaat, wordt deze maand de ruimtesonde New Horizons gelanceerd. Deze begint dan aan de 'grote oversteek' naar de planeet Pluto en zijn drie manen. Met een miniatuur-camera en diverse instrumenten zullen onder meer het oppervlak en de atmosfeer van de planeet onderzocht worden. De artist's impression op het omslag geeft een indruk van de aankomst van de ruimtesonde, die zich dan op meer dan 7 miljard kilometer van de aarde bevindt. (Illustratie: Johns Hopkins University Applied Physics Laboratory/ Southwest Research Institute) Artikel op blz. 4 e.v. |
4 Ruimtevlucht naar Pluto kan eindelijk beginnen
George Beekman
In januari wordt de Amerikaanse ruimtesonde New Horizons gelanceerd. Het is het eerste ruimtevaartuig dat op weg gaat naar de verre planeet Pluto. Als de reis volgens plan verloopt, zal de ruimtesonde er op zijn vroegst in 2015 arriveren. Vóór, tijdens en na de passage worden de planeet en zijn nu drie manen bestudeerd en als alles meezit wordt de ruimtesonde daarna nog langs één of twee andere ijswerelden in de Kuipergordel gestuurd.
10 De astronomische sturing van het klimaat
Lucas Lourens
De aarde draait vandaag de dag in 24 uur rond haar as. Een tweetal interpretaties van ca. 900 miljoen jaar oude getijdenafzettingen geeft aan dat een dag toen 20,9 of 18,2 uur duurde. De verandering in de lengte van de dag is het gevolg van wrijvingskrachten die de maan en in mindere mate de zon middels getijdenwerking op de aarde uitoefenen. Uit recent onderzoek van ongeveer 3 miljoen jaar oude sedimentlagen blijkt dat ook voor de jongste geologische geschiedenis het getijdeneffect gemiddeld half zo groot was als nu. Wat betekende dit voor het aardse klimaat?
16 Dampkring met blauw strooilicht
Kees Floor
Vanaf de grond bezien is een onbewolkte hemel blauw. Blauw is ook de kleur van de dampkring zoals die vanuit de ruimte wordt waargenomen. En niet alleen van de aardse dampkring.
20 Inzoomen op sterren en galactische kernen met de VLT Interferometer
Markus Wittkowski en Jeroen de Jong
Sinds Galileo Galilei voor het eerst een telescoop gebruikte om sterrenkundige waarnemingen te doen, worden belangrijke sterrenkundige ontdekkingen altijd voorafgegaan door verbeteringen die het mogelijk maken om zwakkere objecten te zien en ze in meer detail waar te nemen. Met zijn telescoopje kon Galilei details waarnemen die zo ongeveer twintig keer te klein waren voor het blote oog. Dat was voldoende om de schijngestalten van Venus, de kraters op de maan en de manen van Jupiter te ontdekken. Sindsdien is het veel gemakkelijker gebleken om steeds zwakkere objecten waar te nemen dan om meer details te zien.
Verder in dit nummer
26 Drie unieke alfasterren -- zie correctie
29 Japanse ruimtesonde Hayabusa verkent planetoïde Itokawa
30 Korte berichten, met o.m.
- Govert Schillings Observatie
- Kosmic Relief
- De dageraad van de eerste sterren in het heelal
- Hyperion is geen hamburger maar een spons
36 Zenit Digitaal: Starry Night Pro Plus 5
40 Amateurs Actief: Van 'zonneboog' tot ijsdwerg
44 Het weer in november 2005
48 Agenda
50 Sterretjes