Zenit in januari 2010

Voorkant Zenit januari 2010  
Bij de voorplaat: 
De maan heeft sinds jaar en dag een bijzondere invloed op de mensen en niet te vergeten op onze aarde. Onze trouwe wachter kom je bijna overal tegen en lijkt onlosmakelijk verbonden met sfeer, emotie en gevoelens. Maar er is ook een astronomische zijde: voor veel amateurastronomen is en was de maan een eerste kennismaking met de boeiende wereld van de sterrenkunde. Wie herinnert zich niet de eerste aanblik van de krater Copernicus met de indrukwekkende terrasvormige wand? Of de prachtige slagschaduwen in Plato? De auteur van het artikel 'De maan in close-up' houdt zich al jaren bezig met het waarnemen en fotograferen van de maan. In het eerste deel van zijn artikel deelt hij zijn passie met de lezers. Een voorproefje van zijn hand vinden we op de omslag: een fraaie samenstand van de maan en Saturnus.
Zie pagina 8 en verder.

4    De Lokale Leegte

C. de Jager
Met een snelheid van ongeveer 220 km per seconde raast de zon door het melkwegstelsel in een baan die hij in ruim tweehonderd miljoen jaren aflegt. Gedurende de laatste vijf tot tien miljoen jaar liep hij door een vrij lege ruimte in het Melkwegstelsel. Hoe is deze Lokale Leegte ontstaan? En hoe lang blijft de zon daar nog in? Het blijkt dat we aan de rand er van zijn gekomen en dat we 'binnenkort' in een dichter gebied van de ruimte komen.

8    De maan in close-up

Harry Willems
Het observeren en het fotograferen van de maan is een dankbare en boeiende bezigheid. De enorme hoeveelheid aan details en het steeds wisselende uiterlijk zijn van een indrukwekkende schoonheid. Daarnaast is er het verloop van de schijngestalten van de wassende en afnemende maan in de maandelijkse gang om de aarde. In voor- en najaar is er het asgrauwe licht waardoor in de dagen voor en na nieuwe maan behalve de smalle sikkel ook de rest van de maan zichtbaar is in een diffuus zachtgrijs licht. En dan hebben we het nog niet eens over de maaneclipsen. Er is dus heel wat te zien en te fotograferen.

20    De Perseïden in 2009: een spectaculaire terugkeer, maar slechts kruimels voor Europa

Koen Miskotte, Carl Johannink en Michel Vandeputte
Van tevoren was al bekend dat de Perseïdenaktie 2009 geen echte hoogvlieger zou worden. Immers, de volle maan op zes augustus betekende dat onze wachter tot zeker tien dagen na genoemde datum flink zou storen. Slechts zes waarnemers waren dan ook actief tijdens de Perseïdenaktie: Sietse Dijkstra , Carl Johannink, Peter van Leuteren, Koen Miskotte, Jos Nijland en Michel Vandeputte. De waarnemers die in Nederland bleven hadden helaas de pech dat het weer maar matig meewerkte. Dit resulteerde vooral tijdens het Perseïdenmaximum in fragmentarische data die evengoed wel bruikbaar was. De twee waarnemers in Zuid-Frankrijk konden regelmatig onder een glasheldere hemel werken.

Verder in dit nummer

23    Langgerekte glorie op satellietbeelden

26    Korte berichten met onder meer de Dr. J. van der Biltprijs en drie jeugdige 'wetenschappers voor een dag'

30    Wel en wee van Stichting 'De Koepel'

37    Een zeer geslaagde Astrodag

38    Het weer

40    Amateurs actief: Clusterjumping

45    Zenitpost

46    Deepsky: de Rosettenevel

48    Agenda

50    Sterretjes