Zenit in juni 2004

Voorkant Zenit 6 2004  
Bij de voorplaat: 
We kunnen -- en willen -- er natuurlijk niet omheen: de Venusovergang van 8 juni. Dit zeldzame verschijnsel zal die dag voor het eerst sinds 1882 weer te zien zijn. Vanuit Europa en delen van Afrika en Azië is de gehele overgang te waarneembaar, de overige werelddelen krijgen een deel van de overgang te zien (op delen van de VS en Zuid-Amerika na, die geheel buiten de boot vallen). Pak de eclipsbril, verrekijker of telescoop (met filter of projectiescherm!) erbij en lees ons overzichtsartikel op blz. 276 e.v.
(Achtergrondfoto: de zon op 30 april 2004; Big Bear Observatory)


276     Een smetje op de zon

Eddy Echternach
Net als een jaar geleden kunnen waarnemers in Nederland en België er binnenkort weer getuige van zijn hoe een planeet als een zwarte stip vóór de zonneschijf langs beweegt. Vorig jaar betrof het de planeet Mercurius, ditmaal is Venus aan de beurt. Voor het eerst in 721 jaar is de overgang van deze planeet hier weer in zijn geheel te zien. Nog maar ruim een eeuw geleden speelden deze Venusovergangen een belangrijke rol bij de bepaling van afstanden binnen het zonnestelsel. Nu zijn ze vooral leuk om te zien!
Zie de online versie van dit artikel op www.zonsverduistering.nl.

281    Europa: gemeten, gewogen en in balans gebracht

Op 10 juni worden in Nederland de Europese verkiezingen gehouden. 'Best belangrijk'. Maar anderzijds lijkt Europa lijkt ook erg ver van ons bed. We halen de atlas eens uit de kast, en maken een rondgang langs de fysische en geografische grenzen van ons werelddeel. Als we alleen naar de Europese Unie kijken, ligt het middelpunt op steenworp afstand. Het had ook niet veel gescheeld of de EU balanceerde op een punt ten zuiden van Eindhoven!

286    Onweersstoringen

Kees Floor
Al in april kregen delen van Nederland en België fikse onweersbuien voor hun kiezen. Toch moet het eigenlijke 'onweerseizoen' nog beginnen. De zwaarste onweersbuien treden op in het zomerhalfjaar, en maken gewoonlijk deel uit van een groter georganiseerd geheel. Meteorologen duiden zulke onweersstoringen meestal aan als 'Mesoscale convective systems'. Deze systemen veroorzaken veel schade, gaan vergezeld van zware windstoten en hevige regen of hagel, en worden vaak gekarakteriseerd door grote aantallen bliksemontladingen.

290 De doorzichtige zon

Kees de Jager
Mocht het allemaal een beetje tegenvallen op 8 juni, geen nood. Voor een satelliet als SOHO schijnt de zon altijd. Sterker nog: dankzij nieuwe technieken lijken sterrenkundigen het 'onmogelijke' voor elkaar te krijgen. Lange tijd hebben we gedacht dat we nooit directe waarnemingen zouden kunnen verkrijgen van het binnenste van de zon, en dat we nooit door de zon heen afbeeldingen konden verkrijgen van verschijnselen aan de achterzijde van de zon. Dat blijkt onjuist te zijn! De zon is in zekere zin doorzichtig...

295    Buys Ballot medaille voor Edward Lorenz

297    Komeet NEAT nog steeds te zien

298    Korte berichten

303    Uit de Oude Doos (6): Het wezen der zon

308    Zenit Digitaal: Comet for Windows

311    Amateurs Actief

316    De sterrenhemel van juni

318    Het weer in april

320    Activiteiten

323    Sterretjes