Zenit in juni 2005
 Bij de voorplaat: We sluiten de festiviteiten omtrent de jarige Hubble-ruimtetelescoop (zie Zenit 4 en 5) af met een fraaie nieuwe opname van een gedeelte van de Adelaarnevel. Deze zuil van koud gas en stof, die deel uitmaakt van een actief stervormingsgebied, is ongeveer 9,5 lichtjaar groot -- ruwweg tweemaal de afstand tussen de zon en de meest nabije ster. De zuil wordt 'afgesleten' door de intense ultraviolette straling van enkele jonge, hete sterren (bovenaan, buiten beeld) Alleen de meest dichte delen van de zuil kunnen deze slijtageslag doorstaan: waarschijnlijk ontstaan daar op dit moment nieuwe sterren. (Foto: NASA, ESA en The Hubble Heritage Team (STScI/AURA)) |
264 Deep Impact: een botsing met komeet Tempel
Hermanus Rietveld en Alex Scholten
4 juli 2005 wordt, als alles volgens plan verloopt, een bijzondere dag voor wie in kometen geïnteresseerd is. Op die dag zal namelijk voor het eerst een kijkje worden genomen onder het oppervlak van een komeetkern. Op de Amerikaanse Onafhankelijkheidsdag slaat de 370 kilogram wegende 'impactor' van het Amerikaanse ruimtevaartuig Deep Impact in op de kern van komeet Tempel 1. Wat de gevolgen daarvan zijn, staat nog niet vast.
270 Op zoek naar de voorlopers van de bolvormige sterrenhopen
Richard de Grijs
Zware jonge sterrenhopen zijn de belangrijkste eindproducten van intensieve stervormingsprocessen, zoals we die bijvoorbeeld kennen als gevolg van (bijna-)botsingen tussen sterrenstelsels. Op grond van schattingen van de huidige massa's, helderheden en afmetingen van deze jonge sterrenhopen denken we dat sommige ervan leeftijden kunnen bereiken die vergelijkbaar zijn met de huidige leeftijd van ons Melkwegstelsel: zo’n 13 miljard jaar. Tegen die tijd zouden ze dan wel eens als twee druppels water kunnen lijken op de huidige bolvormige sterrenhopen, die lang als de oudste bouwstenen van sterrenstelsels zijn beschouwd.
280 Vernieuwende waarneemtechnieken in de spectroscopie
Marc Dubbeldam
Waarneemtijd op professionele observatoria is schaars en bovendien ook erg duur. Het is voor de astronomen dus zaak om die waarneemtijd zo efficiënt mogelijk te gebruiken, dat wil zeggen: zo veel mogelijk gegevens verzamelen in de kortst mogelijke tijd. Een nieuwe generatie instrumenten en vernieuwende waarneemtechnieken schieten de astronomen daarbij te hulp...
290 Meer algenbloei in de Arabische Zee
Kees Floor
De afgelopen zeven jaar is door de opwarming van de aarde de omvang van de sneeuwbedekking in Zuidwest-Azië en de Himalaya in de winter en het voorjaar drastisch afgenomen. Tegelijkertijd begon in de Arabische Zee vaker algenbloei op te treden. Dat blijkt geen toevallige samenloop van omstandigheden...
Verder in dit nummer:
277 R Coronae Borealis, een stoffige ster
286 Korte berichten
Met onder meer:
- De Observatie van Govert Schilling
- Kosmic Relief
293 Zenit Digitaal
298 Amateurs Actief: De adembenemende maan
304 Het weer in april
306 Sterrenhemel
308 Agenda
310 Sterretjes