Zenit in juni 2007
 Bij de voorplaat: Voor de meeste aardbewoners is water -- letterlijk -- de normaalste zaak van de wereld. Voor sterrenkundigen is dat nog maar veel korter het geval. Dat er elders in het Melkwegstelsel (en daarbuiten) water moet zijn, ligt voor de hand. Toch duurde het tot 1969 voordat werd aangetoond dat ook in de interstellaire ruimte water voorkomt. Dat bleek uit radiowaarnemingen van de Orionnevel. De omslagfoto van dit stervormingsgebied is gemaakt met de Hubble-ruimtetelescoop en de infraroodsatelliet Spitzer. Inmiddels zijn in het hier aanwezige gas nog tal van andere soorten moleculen aangetoond, waaronder polycyclische aromatische koolwaterstoffen. (Foto: NASA/JPL-Caltech/T. Megeath (University of Toledo) en M. Robberto (STScI)) Artikel op blz. 264 e.v. |
264 Water in het heelal
Ewine F. van Dishoeck
Van alle moleculen die in de ruimte zijn gevonden, is water een van de meest bijzondere. Water speelt een speciale rol bij het onderzoek van verre sterrenstelsels, bij het ontrafelen van de processen tijdens de geboorte van sterren en planeten in de Melkweg, bij de reconstructie van de ontstaansgeschiedenis van ons eigen zonnestelsel en bij het ontstaan van leven op aarde en elders. Al deze onderzoeksgebieden liggen op het terrein van de infraroodsterrenkunde, die eind volgend jaar een nieuwe impuls krijgt met de lancering van de grote Europese satelliet Herschel.
270 Een wereld van water
Femke Vossepoel en Radboud Koop
Zeventig procent van het aardoppervlak is bedekt met water. Toch weten we nog relatief weinig van wat er gebeurt in onze oceanen en zeeën. Of -- en dat is misschien nog wel belangrijker -- wat hun invloed is op ons klimaat. Eén ding is duidelijk: de oppervlaktetemperatuur van de oceaan speelt een bepalende rol in de atmosferische circulatie en deze heeft op zijn beurt weer invloed op de oceaanstromingen. Op die manier vormen oceaan en atmosfeer samen de belangrijkste componenten van het klimaatsysteem. Alle reden om te proberen de oceanen zo goed mogelijk in kaart te brengen, te modelleren, te begrijpen en voorspellen.
275 Water in de atmosfeer: een drieluik
Jacob Kuiper, Peter Paul Hattinga Verschure, Stefan Jak
Onze eigen planeet is de enige planeet in dit zonnestelsel waar op zo'n uitbundige manier en in al zijn verschijningsvormen water te vinden is. In drie etappes beschrijven we het water in de aardse dampkring en hoe fraai het soms op het aardoppervlak neerslaat of kristalliseert. Een reis langs ijskristallen, waterdruppels en wolken waterdamp in de aardatmosfeer, eerst gezien vanaf grote hoogte, om uiteindelijk te belanden op de grond.
Verder in dit nummer
282 Korte berichten, met o.m.
- De 'Terugblik' van Kees de Jager
- Kosmic Relief
- Kijk op Hubble
288 Hoe hoog zit het Saharazand?
291 Het onmogelijke huwelijk tussen de algemene relativiteitstheorie en het Standaardmodel...
296 Boekbespreking: Een nieuwe kosmische ui
298 Orkanen bijten in het stof
300 Amateurs actief
304 Het weer in april
306 Sterrenhemel
308 Agenda