Zenit in juni 2009
 Bij de voorplaat: Aperture-fever is een verschijnsel dat zich niet alleen voordoet bij amateurastronomen: ook professionele astronomen willen steeds grotere telescopen om daarmee nog dieper in het heelal te kunnen doordringen. Op de omslag zien we de Overwhelmingly Large Telescope (OWL) met een primaire spiegel van 100 meter(!). Een droom van de Europese Zuidelijke Sterrenwacht (ESO) en daar is het dan ook bij gebleven: de realisatie van een dergelijke 'supertelescoop' bleek veel te kostbaar en ook de technologische uitdagingen waren (te) groot. In het openingsartikel van deze maand stelt sterrenkundedocent Maarten Baes zich de vraag of groter wel beter is. Kent de visuele sterrenkunde een grens als het gaat om steeds groter wordende objectieven? Of zoals hij het verwoordt: Is big beautiful? (Afbeelding: ESO) Zie pagina 264 en verder. |
264 Big is beautiful
Maarten Baes
In Amerika is altijd alles groter dan in Europa; een stereotype beeld, maar als bescheiden en intellectuele Europeanen, zoals we onszelf graag zien, weten we dat groter niet altijd beter is -- we zijn tevreden met het feit dat we geen luxe personenwagen hebben maar een zuinig stadsautootje. De vraag is of dat in de visuele sterrenkunde ook zo is: is big beautiful? De belangrijkste reden om steeds grotere telescopen te bouwen ligt voor de hand: hoe groter de primaire spiegel, hoe meer straling we kunnen opvangen. Dit is uiteraard een belangrijke reden om steeds grotere telescopen te bouwen.
269 Vier eeuwen hemelcartografie
Rob H. van Gent en Marco van Egmond
'Wat al dese groote Verduysteringhen te beduyden hebben, weet niemandt dan Godt alleen', zo klinkt het onheilspellend in een zeventiendeeeuws pamflet over de totale zonsverduistering van 12 augustus 1654. Ja, bijzondere hemelverschijnselen als kometen en zons- en maansverduisteringen maakten destijds heel veel indruk op de bevolking. Deze verschijnselen werden vastgelegd in tal van kaarten en prenten. De Universiteitsbibliotheek Utrecht heeft nu circa 100 van dergelijke astronomische afbeeldingen gedigitaliseerd en via een website toegankelijk gemaakt.
274 Werkgroep Maan en Planeten viert 25-jarig jubileum
Martin van Ingen en Conrad van Ruissen
Dit jaar bestaat de werkgroep Maan en Planeten 25 jaar. Ter gelegenheid van dit jubileum werd op zaterdag 4 en zondag 5 april een planetenparty gehouden op het terrein van kampeerboerderij de Baankreis in Almen. De doelstelling van de party was om met zoveel mogelijk leden het jubileum te vieren en waar te nemen. De party stond ook in het teken van het Internationaal Jaar van de Sterrenkunde (International Year of Astronomy, IYA). In het kader van het IYA werd in dit weekend een wereldwijde 100 uur durende waarneemmarathon gehouden.
Verder in dit nummer
277 Wie fotografeert de eerste 'echte' exoplaneet?
282 Feestelijke viering 400 jaar sterrenkunde in NEMO
284 Overstromingen in Australië
288 Korte berichten
292 Amateursterrenwachten in Nederland en België
298 Het weer
300 Amateurs actief: De zon 'live' vanuit Zwolle
306 Deepsky: Bolhoop Messier 5 (1)
308 Agenda
310 Sterretjes