Zenit in maart 2005
 Bij de voorplaat: Dit nummer van Zenit is nog nét geen 'Jan Koeman'-special. Maar er staan wel veel van zijn foto's in -- onder meer bij het overzicht van de zonneactiviteit (blz. 124) en in 'Amateurs actief' (blz. 143-146). In deze laatste rubriek staan naast enkele fraaie poollichtopnamen die vanuit Nederland en vanaf de Lofoten zijn gemaakt ook enkele bijzondere opnamen van halo-verschijnselen. |
108 Stof rond sterren nader bekeken
Eddy Echternach
Onderzoek met twee ruimtetelescopen en enkele grote telescopen op aarde heeft nieuwe informatie opgeleverd over de stofrijke schijven die veel sterren omringen. Daarbij is onder meer vastgesteld dat zulke schijven ook bestaan rond sterren waarbij al planeten zijn gevormd. En uit spectroscopisch onderzoek aan de stofschijven van jonge sterren blijkt dat het binnenste gedeelte ervan rijk is aan kristallijne silicaten ('zand').
114 Heeft de ruimte extra dimensies?
John Heise
Wij ervaren lengte, breedte en hoogte als de drie dimensies van de ruimte waarin wij leven. Zijn er meer ruimtelijke dimensies? Bij het opstellen van nieuwe natuurkundige theorieën neemt men dat vaak aan. Waarom eigenlijk? Je kunt je hand niet uitsteken in die nieuwe richting, maar toch kan het bewijs voor het bestaan van extra dimensies misschien binnenkort al gegeven worden. Dat zou van dramatisch belang zijn voor de wereld van het kleine én voor die van de kosmos als geheel.
132 Vloedgolven na zware bevingen
Kees Floor
Sommige aardbevingen onder de zeebodem brengen de oceaan erboven in beweging. De golven die daarbij ontstaan, heten tsoenami's. Op zee worden de golven nauwelijks opgemerkt, maar langs de kust vervormen ze tot een muur van water, die in sommige gevallen veel schade veroorzaakt en talrijke slachtoffers eist.
138 Plan uw waarnemingen met Skytools
Jan van Gastel
Om een waarneemsessie optimaal te kunnen benutten is een goede voorbereiding nodig. Zeker als men zwakke deepskyobjecten wil gaan waarnemen, is het nodig goede zoekkaarten te gebruiken. Vroeger werden daarvoor de bekende sterrenatlassen gebruikt, tegenwoordig gewoonlijk kaarten die gemaakt zijn met behulp van (planetarium)programma’s zoals Guide, TheSky en Skymap. De meeste produceren weliswaar goede kaarten, maar elke kaart dient afzonderlijk te worden opgemaakt, hetgeen zeer tijdrovend is als je een flink aantal objecten wilt waarnemen. Gelukkig is er Skytools!
Verder in dit nummer:
122 Korte berichten
Met onder meer:
- Een melkwegstelsel uit het Paleozoïcum
- Een 'meteorologische' wip
- Govert Schillings Observatie
- Kosmic Relief
- Geminiden 2004
- De astronomische problemen van een herintreder
138 Zenit Digitaal: Skytools
142 Amateurs Actief: Poollicht en halo's
148 Het weer in januari
150 Sterrenhemel
152 Agenda