Zenit in maart 2009
 Bij de voorplaat: Sterrenstelsels zijn interessante objecten om te observeren, maar minstens even boeiend is de onderlinge interactie. Deze interactie wordt soms ook wel 'kannibalisme' genoemd, een proces dat een belangrijke rol speelt bij de vorming van sterrenstelsels. De auteur van het artikel 'Galactische spaghetti' gaat dieper in op de intrigerende systemen die hieraan ten grondslag liggen. Op de omslag zien we een fraai voorbeeld van een sterrenstelsel dat door de ontmoeting met een 'soortgenoot' danig is verstoord. De lange staart bevat sterren, gas en stof die tijdens de passage uit het stelsel zijn getrokken. Het slachtoffer staat bekend als de 'Tadpole-galaxy'; een tadpole is een kikkervisje. (Foto: NASA) Zie pagina 108 en verder. |
108 Galactische spaghetti
Else Starkenburg
In het heelal zien we overal om ons heen sterrenstelsels en ieder stelsel bestaat uit miljarden sterren. Hoewel we door waarnemingen veel over deze intrigerende systemen te weten zijn gekomen, zijn toch ook nog een aantal fundamentele vragen onbeantwoord. Een van deze vragen is op welke manier stelsels hun uiteindelijke massa hebben verkregen. Om deze vraag te beantwoorden is het leerzaam om het meest nabije stelsel, namelijk ons eigen Melkwegstelsel, eens goed onder de loep te nemen. Welke bewijzen kunnen we hier vinden voor wat er zich in het tumultueuze verleden van ons sterrenstelsel heeft afgespeeld?
112 Een observatorium in de maalstroom van WO II
George Beekman
Op de top van Pop Iwan (of Pip Ivan), een berg in het westen van Oekraïne, ligt de ruïne van wat ooit een Pools meteorologisch en astronomisch observatorium was. Het werd in juli 1938 in gebruik genomen, maar in september 1939 alweer verlaten. Van geen enkel ander observatorium waren levensloop en lot zo nauw verbonden met de Tweede Wereldoorlog. In het westen is het observatorium onbekend: onderstaande reconstructie is gebaseerd op Poolse bronnen. Het observatorium op de Pop Iwan was op de Pic du Midisterrenwacht na het hoogste observatorium in Europa.
117 Een meteorenspektakel op Roque de Los Muchachos
Koen Miskotte, Carl Johannink, Michel Vandeputte, Klaas Jobse en Peter van Leuteren
In 2006 kregen wij, een aantal actieve waarnemers van de Dutch Meteor Society, een uitnodiging van Felix Bettonvil, verbonden aan de Dutch Open Telescope (DOT) op de sterrenwacht Roque de Los Muchachos op La Palma. Felix nodigde ons uit om te komen waarnemen en zijn geste werd uiteraard met open armen ontvangen. Omdat in 2008 veel actieve zwermen hun maximum hadden rond het tijdstip van volle maan, werd besloten om de zuidelijke delta-Aquariiden op het 'La Palma-waarnemingsprogramma' te zetten.
Verder in dit nummer
123 Wordt Komeet Lulin een aardige verschijning aan de avondhemel?
126 De tachtigste verjaardag van Jean Meeus
127 Sneeuw met een kleurtje
130 Vreemd gespuis voorbij Neptunus
133 Korte berichten
137 Het oog en het brein (2)
143 Amateurs actief: Saturnus in beeld
148 Het weer
150 M46, M47 en NGC 2438
152 Agenda
153 Sterretjes