Zenit in maart 2011
 Bij de voorplaat: Op het eerste gezicht lijkt de foto op de omslag op één van de vele indrukwekkende Hubble-foto's. Maar niets is minder waar! Deze opname van NGC 6946, een spiraalstelsel in het sterrenbeeld Cepheus, is gemaakt door de amateurastronoom Mike van den Berg uit Noordwijkerhout. Nou ja, 'amateur', de foto is het zoveelste bewijs dat de astrofotografie de laatste jaren een grote vlucht heeft genomen. Niet alleen door de digitale techniek, maar ook door het gebruik van speciale filters. Met deze zogenoemde smalbandfilters kunnen professionele resultaten worden behaald. De filters laten slechts een smalle band van het spectrum door zodat men ook in een lichtvervuilde omgeving opmerkelijke foto's kan maken. In deze aflevering van Amateurs Actief wordt aandacht besteedt aan het fotograferen met deze filters en de bijbehorende technieken en apparatuur. |
108 Diamant: een buitenaards raadsel
Willem van Enckevort, Pim van der Asdonk en Michiel Schoutsen
In 1987 ontdekten Lewis en zijn medewerkers vele ultrakleine diamantjes in enkele steenmeteorieten. Na bevestiging van deze vondst door anderen herkende men ook een specifieke infrarood-emissie, afkomstig van nanodiamanten nabij enkele sterren. De vraag die spoedig rees was: hoe en waar zijn de kristalletjes gegroeid? Er bleken vele mogelijkheden, zoals groei bij lage druk vanuit een koolstofhoudende steratmosfeer en vorming bij zeer hoge druk als gevolg van schokcompressie. 'Waar' blijft de grote vraag. Zijn de kristalletjes gevormd bij andere sterren of tijdens de geboorte van ons eigen zonnestelsel? Veel is nog onzeker.
114 Atmosferische Getijden
Huug van den Dool en Henk de Bruin
Net als de oceaan kent de atmosfeer wat men noemt 'getijden'. Getijden zijn gedefineerd als regelmatige, iedere dag waarneembare variaties. Atmosferische Getijden (AG) zijn in de tropen en subtropen overduidelijk te zien, bijvoorbeeld in de luchtdruk aan de grond. Dit klimatologische verschijnsel is al heel lang bekend, maar het heeft tot 1970 geduurd voordat er een redelijke verklaring voor werd gevonden. We analyseren nu een grote nieuwe dataset en ontdekken dat de AG helemaal niet 100% regelmatig zijn.
119 Jonge Dryas
George Beekman
Er zijn geen aanwijzingen dat de koudeperiode die bijna 13.000 jaar geleden begon het gevolg was van de explosie van een komeet of reuzenmeteoriet in de dampkring. Deze periode wordt de Jonge Dryas genoemd, naar het toendraplantje Dryas octopetala. Volgens de aanhangers van deze theorie zou zo'n explosie in grote delen van Noord-Amerika, Europa en elders megabranden hebben veroorzaakt die de zon voor lange tijd aan het zicht onttrokken. Maar volgens Britse onderzoekers is er niets dat op zo'n éénmalige, catastrofale gebeurtenis wijst.
Verder in dit nummer
121 Dollars voor kijkers
124 Astra Alteria: een nieuwe en enthousiaste KNVWS-afdeling
126 Zelf een hemelglobe maken
132 Oostzee in maart van winter naar lente
134 Van winkel naar camera obscura
136 Korte berichten met onder meer een Kosmic relief en de Terugblik
141 Amateurs actief: Nog dieper het universum in
148 Het weer
150 Deepsky: De Krabnevel (deel 2)
153 Verschenen
154 Agenda