Zenit in mei 2008
 Bij de voorplaat: In de jaren zestig werd langzamerhand duidelijk dat men rekening moest gaan houden met invloeden van buiten de aardatmosfeer. De zon bleek een 'geweldadige' ster die het magnetisch veld van de aarde bestookt met haar zonnewind en plasmawolken. De auteur van het artikel 'Het weer in de ruimte' gaat dieper in op het gedrag van de zon en legt uit welke gevolgen het ruimteweer heeft voor de aarde en zijn bewoners. Op de voorpagina zien we het Constellation Observing System for Meteorology, Ionosphere and Climate and Taiwan's Formosa Satellite Mission #3 (COSMIC/FORMOSAT-3). De in toaal zes satellieten zijn onder meer ontworpen voor onderzoek aan en het voorspellen van ruimteweer. (Afbeelding: www.cosmic.ucar.edu/systems.html) Artikel op blz. 223 e.v. |
212 Neutrino's vangen op de zeebodem
Gerard van der Steenhoven
Momenteel wordt de laatste hand gelegd aan een telescoop waarmee gezocht gaat worden naar mogelijke bronnen van energierijke neutrino's uit het heelal. Deze telescoop is gebouwd op de bodem van de Middellandse Zee op een diepte van bijna 2500 meter en gebruikt de aarde als filter: alleen neutrino's zijn namelijk in staat de gehele aarde te passeren zonder geabsorbeerd te worden. De telescoop kijkt daarom naar beneden om deeltjessporen, die uit de bodem van de zee omhoog komen, te kunnen waarnemen.
217 Het extreme leven van pulsars
Jason W. T. Hessels
Nederland krijgt binnenkort een nieuwe radiotelescoop die veel krachtiger en gevoeliger is dan zijn voorgangers. Dit monumentale instrument heet LOFAR (LOw Frequency ARray). LOFAR zal radiostraling gaan waarnemen met een golflengte tussen de een en tien meter. Aan deze lange golflengten is tot op heden weinig aandacht besteed en dat maakt LOFAR tot een revolutionaire telescoop.
220 Het extreme heelal in de huiskamer
Klaas Wiersema
De artikelen 'Neutrino's vangen op de zeebodem' en 'Het extreme leven van pulsars' maken duidelijk dat bijzondere telescopen en satellieten een unieke kijk geven op extreme processen in het heelal. In dit korte artikel geeft de auteur een aantal voorbeelden hoe de amateur met 'eenvoudige' apparatuur deel kan nemen aan de verkenning van het extreme heelal. Professionele astronomen kunnen de hulp van amateurs namelijk goed gebruiken. Er zijn al amateurs die regelmatig een waardevolle bijdrage aan de wetenschap leveren.
223 Het weer in de ruimte
Petra van Lommel
De lancering van de Spoetnik-1 in 1957 luidde niet alleen het ruimtevaarttijdperk in, maar liet ons ook kennis maken met de atmosfeer en de invloeden daarop van buitenaf. Dit zogeheten 'ruimteweer' gaat niet over de hoeveelheid neerslag, zonneschijn, ijzel en sneeuw, maar over het gedrag van de zon. De zon is de hoofdrolspeler én schrijver van het grootste deel van het ruimteweer-scenario. De noodzaak om het ruimteweer te kunnen voorspellen ontstond in de jaren zestig.
Verder in dit nummer
227 Korte berichten
233 Een nieuwe hoofdredacteur voor Zenit
234 Eisinga planetarium uitgebreid en vernieuwd
237 Bron van interstellaire antimaterie gevonden
240 Werelden in wording
244 Amateurs actief: Een sterrenwacht in Rijssen
248 Beregenbogen
250 Heelal als inspiratiebron
252 Het weer in maart
254 Deepsky: M3
256 Agenda