Zenit in mei 2011
 Bij de voorplaat: Het heelal bevat bizarre, bijzondere en exotische objecten. Kosmologen doen hun uiterste best om de geheimen van het universum te ontrafelen waarbij bestaande theorieën sneuvelen of worden aangepast. Het heelal bestaat voor 73% uit donkere energie, dat is de energie die een steeds grotere uitdijingssnelheid van het universum veroorzaakt. En 23% is donkere materie. Deze materie, die in ieder sterrenstelsel aanwezig is, zendt geen meetbare straling uit, maar oefent wel zwaartekracht uit. Zowel donkere energie als donkere materie zijn niet direct zichtbaar. Sinds een paar jaar weten we dat we met de huidige natuurkundige theorieën niet meer dan 4% van het universum kunnen verklaren. De auteur van het openingsartikel 'Toevalligheden in de kosmos' gaat daarom op zoek naar een alternatieve theorie om het universum te beschrijven (Foto omslag: NASA) |
212 Toevalligheden in de kosmos
Pim van Oirschot
Sinds een paar jaar weten we dat we met de huidige natuurkundige theorieën niet meer dan 4% van het universum kunnen verklaren. Het heelal bestaat voor 73% uit donkere energie en 23% is donkere materie. Vandaag de dag is het nog steeds een raadsel hoe we de zogenaamde kosmologische constante in Einsteins vergelijkingen moeten duiden. Daarbij komt nog dat het standaardmodel van de kosmologie vol zit met toevalligheden die ons aanleiding geven op zoek te gaan naar een alternatieve theorie om het universum te beschrijven.
217 Atoomklokken voor de geofysica: met dank aan Einstein
George Beekman
Een klok in Amsterdam loopt langzamer dan een klok in Vaals. Dat is een van de effecten van de algemene relativiteitstheorie, die stelt dat een klok bij het afnemen van de zwaartekracht sneller gaat lopen. Onderzoekers van het National Institute of Standards and Technology (NIST) in Boulder hebben dit effect nu over een hoogteverschil van slechts enkele decimeters met atoomklokken gemeten. Misschien kunnen zulke klokken in de toekomst een rol gaan spelen in de geofysica. De Time and Frequency Division van het NIST is gevestigd aan Broadway Street in het zuidelijk deel van Boulder, in de Amerikaanse staat Colorado. Hier werken heeft één nadeel. Je kunt nooit zeggen dat je geen tijd hebt.
222 Tsunami's
Kees Floor
Tsunami's treden langs de Grote Oceaan geregeld op. In de vorige eeuw werden er daar bijna 800 waargenomen. Op 11 maart 2011 werd Japan getroffen door een van de zwaarste aardbevingen in zijn geschiedenis. De beving wekte een tsunami op, waardoor grote gebieden langs de kust onder water kwamen te staan. De tsunami veegde zelfs hele dorpen van de kaart.
Verder in dit nummer
230 Een montering voor een reuzenverrekijker
234 Sterrenkijkdagen 2011 zeer geslaagd
237 Nieuwe montering voor volkssterrenwacht Orion
240 Korte berichten met onder meer een Kosmic relief en de Terugblik
245 Amateurs actief: Maanranden
252 Het weer
254 Deepsky: M109
257 Verschenen
258 Agenda