Zenit in oktober 2004

Voorkant Zenit 10 2004  
Bij de voorplaat: 
Voor de tweede maal dit jaar wordt het omslag gesierd door een opname -- of eigenlijk een collage van opnamen -- van de Griekse astrofotograaf Anthony Ayiomamitis. De opnamen werden vanuit Athene gemaakt, tijdens de vorige totale maansverduistering van 4/5 mei jl. (Verdere gegevens: www.perseus.gr/ Astro-Eclipses-2004-05-04.htm)
De voorlopig laatste herhaling van dit hemelverschijnsel staat voor 28 oktober op het programma.

Om een beetje in de stemming te komen, staan enkele artikelen in dit nummer in het teken van de maan!


448    Kanonskogels in de ruimte

Tim Trachet
Volgend jaar is het precies een eeuw geleden dat een van de meest gelezen schrijvers ooit overleed: Jules Verne. Over zijn persoon bestaan veel misverstanden: sommigen beschouwen hem ten onrechte als een soort profeet of zelfs als een geniale wetenschapper of uitvinder. Dat neemt niet weg dat Verne's boeken nog zeer tot de verbeelding spreken en al meer dan honderd jaar worden verfilmd. Enkele titels, waaronder de bekende Reis naar de maan zijn voor sterrenkundigen zeker de moeite van het lezen waard.

457    Ejectadekens en stralenstelsels op de maan

Alexander Vandenbohede
Van alle maankraters is Tycho een van de fraaiste: deze betrekkelijk jonge krater is omringd door een prachtig stralenstelsel. Hoewel we weten hoe inslagkraters gevormd worden, is er over de stralenstelsels nog relatief weinig bekend: er bestaan zelfs geen gedetailleerde kaarten van. Om daar verandering in te brengen, is het International Bright Lunar Rays Project in het leven geroepen.

462    Een Alpendal als hemelwijzer

George Beekman
Een week na het begin van de astronomische herfst verdringen zich 's morgens  vele nieuwsgierigen rond het kerkje van het Zwitserse bergdorp Elm. Kort voor zonsopkomst komt dan opeens een gloed van licht door een opening in een verre bergwand. Deze lichtgloed duurt ongeveer twee minuten. Daarna staat men weer in de schemering, totdat tien minuten later de zon boven de bergkam verschijnt en het definitief dag wordt. Twaalf uur later is vanuit het dorp ook de maan door het Martinsloch te zien.

472    Kleurrijk oceaanwater

Kees Floor
Het aardoppervlak bestaat voor tweederde uit water. Geen wonder dat de kunstmanen die in een baan om de aarde zijn gebracht om haar onafgebroken te kunnen bestuderen, een veelheid van beelden van zeeën en oceanen genereren. De satellietfoto's tonen een minder eenzijdig beeld van al die grote wateroppervlakken dan men in eerste instantie wellicht zou verwachten. Dat komt doordat er in de oceaan van alles aan de hand is.

Verder in dit nummer:

464    Korte berichten

Met onder meer:
- De Observatie van Govert Schilling
- Kosmic Relief
- Drie nieuwe exoplaneten
- Neptunus eindelijk 'normaal'

476    Sterrenkunde bij de Wayana

480    Amateurs Actief: Komeet NEAT

486    J.W. Schipper en Nova Cygni 1975

488    Hemel van de maand

490    Het weer in augustus

492    Agenda