Zenit in oktober 2011
 Bij de voorplaat: Op een afstand van 4,4656 miljard kilometer draait de planeet Neptunus zijn rondjes om de zon. Misschien moeten we zeggen 'rondje', want sinds zijn ontdekking in 1846 heeft de blauwe planeet 'slechts' één omloop om de zon gemaakt. Het openingsartikel van deze Zenit staat in het teken van nóg een bijzonder gegeven: na deze ene omloop (vanuit ons perspectief gerekend) is nu ook de rotatieperiode zeer nauwkeurig bepaald. Bij gasplaneten zoals Neptunus is het nauwkeurig bepalen van de aswenteling lastig omdat gasplaneten geen vaste oppervlaktedetails hebben. In het artikel laat de auteur zien hoe diverse metingen uiteindelijk hebben geleid tot een nauwkeurige bepaling van de rotatietijd. Wie denkt dat Neptunus een saaie wereld is moet zich maar eens verdiepen in dit artikel, want saai is deze planeet allerminst! (Foto: NASA) |
436 Neptunus geeft na één jaar zijn rotatietijd prijs
George Beekman
Het inwendige van Neptunus draait in 15 uur, 57 minuten en 59 seconden om zijn as. Deze nauwkeurige waarde heeft de Amerikaanse astronoom Erich Karkoschka afgeleid uit enkele wolkendetails die sinds 1989 zichtbaar zijn. Zij bevinden zich weliswaar in de atmosfeer van de planeet, maar hangen samen met het inwendige. Nog nooit eerder is de rotatietijd van Neptunus zo nauwkeurig bepaald.
440 Tien jaar bouwen aan 45 cm stringtelescoop
Carl Vehmeyer
'Wees eerlijk: je wilt waarnemen door de grootste telescoop die je te pakken kunt krijgen'. Een uitspraak van David Kriege, de auteur van het boek The Dobsonian Telescope, die hiermee het fenomeen 'aperture fever' treffend omschrijft. Toen ik in 1998 aan mijn eerste baan begon, leek die grote telescoop nog erg ver weg. Na enkele pogingen om een 15 cm F/8 newtontelescoop te bouwen was mijn omgeving nog niet echt onder de indruk van mijn hobby. Plannen genoeg, ik tekende heel wat concepten en er stonden tientallen weblinks naar sites van bekende amateurs op mijn computer. Nadat ik het afgelopen jaar mijn 45 cm F/4,6 Newton had afgebouwd, kon ik terugkijken op een tienjarig bouwproject. Een tienjarige obsessie om tot een grote, maar toch praktische telescoop te komen.
447 Tsunami triggert afbrokkeling Antarctisch ijs
Kees Floor
Een aardbeving op het noordelijk halfrond bij Japan blijkt de vorm te kunnen beïnvloeden van de randen van de ijskap van de zuidpool, op meer dan 13.000 kilometer afstand. Dankzij radarruimtebeelden van de Europese satelliet Envisat kon onlangs voor het eerst een verband worden aangetoond tussen een tsunami en de vorming van ijsbergen.
Verder in dit nummer
450 Symposium 'De Zon' - Nederlands onderzoek in perspectief
452 Komeet C/2009P1 (Garradd) is een gunstige avondverschijning
455 De maan op papier
461 Overpeinzingen van een micrometeoroloog
463 Korte berichten met onder meer een Kosmic relief en de Terugblik
468 Jaarverslag KNVWS
470 Het weer
472 Amateurs actief: Astrofotografie zonder kijker
477 Deepsky: NGC 7662, de Blauwe Sneeuwbal
481 Verschenen
482 Agenda