Zenit in september 2009
 Bij de voorplaat: De grijze nachten vragen om veel geduld alvorens er zinvol kan worden waargenomen. Toch is er een natuurverschijnsel dat zonder meer de moeite van het wachten waard is: de verschijning van lichtende nachtwolken is zowel visueel als fotografisch een feest voor de waarnemer. In de afgelopen maanden waren er zeer veel lichtende nachtwolken zichtbaar en werden de recordjaren 1988 en 1997 overtroffen. Het is dan ook niet verwonderlijk dat deze aflevering van AA in het teken staat van deze bijzondere wolken. De foto op de omslag is weliswaar een ouder exemplaar (genomen door Jan Koeman op 19 juni 2005 om 23h. 49m MEZT), maar wel de moeite waard: we zien een fraai samenspel van lichtende nachtwolken en lager gelegen cirrusbewolking. Zie pagina 421 en verder |
384 Spiraalstelsels bekeken door het oog van SAURON
Katia Ganda
Onder de spiraalvormige sterrenstelsels hebben de zogenaamde late typen een kleinere massa en oppervlaktehelderheid dan de vroege typen. Ze bevatten in het algemeen grote hoeveelheden gas. In hun structuur domineert de platte schijfcomponent; de centrale sferoïde, die we 'bobbel' of 'bulge' noemen, is klein. Een groep Groningse astronomen heeft voor een aantal late spiralen spectroscopische gegevens verkregen die het centrale gebied volledig overdekken in twee dimensies.
391 Waarnemen op het dak van de wereld
Tim van Kempen
Als AIO in de sterrenkunde kom je nog eens ergens. Twee maal ben ik voor mijn eigen proefschrift gaan waarnemen met de nieuwe APEX-telescoop op 5200 meter hoogte in het noorden van Chili, midden in de Atacama-woestijn. (APEX staat voor Atacama Pathfinder EXperiment en werd in 2005 gebouwd in het noorden van Chili). Een indrukwekkende ervaring waarin de toekomst van de sterrenkunde centraal stond. Sterrenkunde op het dak van de wereld met lange nachten, zweten in de hitte overdag en wachten op het goede weer voor dat ene prachtige spectrum.
395 SkyScout en MySky getest
Edwin Mathlener
Sinds enige tijd zijn er zogenaamde 'persoonlijke planetaria' in de handel: de SkyScout van Celestron en de MySky van Meade. Beide apparaten zijn bedoeld om de weg te vinden aan de sterrenhemel en bevatten daartoe een ingebouwde GPS-ontvanger, een systeem om de ruimtelijke stand te bepalen, en de nodige ingebouwde software om uit te rekenen waar het apparaat naar wijst en informatie hierover te verschaffen in tekst, geluid, en in het geval van de MySky, ook beeld. De laatste tijd krijg ik steeds vaker vragen over deze apparaten, die best interessant lijken, zeker voor beginners. Maar ik had ze nog nooit gebruikt; een goede reden om ze eens aan een test te onderwerpen. Zijn deze 'hemelverkenners' de moeite waard?
Verder in dit nummer
402 Eclipsjagers boeken op het nippertje succes in China
405 AA-special: de langste totale eclips van deze eeuw
406 GOCE brengt zwaartekracht aarde gedetailleerd in kaart
410 Korte berichten met onder andere Hubble en Kosmic Relief
414 Berlusconi-beving in beeld
418 Het weer
421 Amateurs actief: spectaculaire toename van lichtende nachtwolken
426 Deepsky: Halternevel of Klokhuisnevel
428 Agenda
430 Sterretjes