Zenit in september 2011
 Bij de voorplaat: Planetoïden zijn interessante objecten om fotografisch vast te leggen of waar te nemen; een aantal planetoïden komt binnen het bereik van amateurkijkers, sommige soms zelfs binnen het bereik van een verrekijker (Ceres). Toch zit er ook een minder leuke kant aan dit verhaal: sommige planetoïden komen akelig dicht in de buurt van de aarde, soms zelfs dichterbij dan de maan. Een inslag van een planetoïde op aarde lijkt dan ook reëel. De kans daarop is in de komende honderd jaar klein, doch wel aanwezig. Terwijl u dit leest is er weer een planetoïde in aantocht: 1036 Ganymed. Gelukkig hoeven we ons geen zorgen te maken: de kortste afstand tot de aarde wordt bereikt op 13 oktober en bedraagt dan 53,72 miljoen km. Ganymed is rond deze periode te zien in een bescheiden amateurtelescoop en (grote) verrekijker. (Afbeelding: Harvard Smithsonian) |
384 Ganymed in aantocht
Jean Meeus en Mat Drummen
Na dertien jaar komt planetoïde 1036 Ganymed weer in de buurt van de aarde. Zij is in 2011 enige maanden lang zichtbaar met een bescheiden amateurtelescoop. De grootste helderheid (+8,4) wordt bereikt omstreeks 26 oktober. Ganymed is een NEA, een Near Earth Asteroid, een 'aardscheerder'. Ganymed is een NEA van het Amortype. Dat wil zeggen een planetoïde waarvan de periheliumafstand kleiner is dan 1,3 AE en een baan die geheel buiten de aardbaan ligt.
389 Stofhozen
Henk de Bruin en Huug van den Dool
Je bent astronaut op weg naar Mars en je hebt net een ruimtereis van meer dan twee jaar achter de rug. Je Marsvoertuig maakt een perfecte landing, precies op de geselecteerde locatie. En dan gebeurt het: je wordt getroffen door een Martiaanse stofhoos. Windsnelheden nemen plotseling sterk toe, stof zandstraalt je voertuig en sterke elektrische velden verbreken het radiocontact met aarde. Over het algemeen zijn stofhozen op aarde minder extreem, maar een klein vliegtuig in Australië crashte, nadat het in botsing was gekomen met een stofhoos. Ruimtevaartorganisaties hebben ook belangstelling voor stofhozen omdat ze op Mars voorkomen. Kortom: redenen genoeg om eens aandacht te besteden aan deze 'mooiweertornado's'.
395 De ontdekking van de donkere energie
Gijs Nelemans
Ontzettend spannend was het. Twee groepen sterrenkundigen waren in de jaren negentig op zoek naar de eerste echte meting van de manier waarop de uitdijing van het heelal vertraagt in de tijd. Samen met een goede bepaling van de huidige Hubble-constante zouden daarmee de eigenschappen van het heelal bekend worden. Maar het heelal had een verrassing in petto en het duurde even voor beide groepen zeker wisten dat het heelal helemaal niet vertraagt, maar juist versneld uitdijt!
Verder in dit nummer
397 Stad heeft eigen klimaat
401 Een wel heel bijzondere attentie
402 Hoe bouw je zelf een zenitspiegel of -prisma?
404 Hoge meteorenactiviteit van de Draconiden op 8 oktober 2011?
410 Dutch Minor Planet Association houdt tweede Kleine Planetendag
411 Korte berichten met onder meer een Kosmic relief en de Terugblik
416 De gunstige verschijning van komeet C/2009 P1 (Garradd) en komeet C/2010 X1 (Elenin)
418 Het weer
421 Amateurs actief: Een 'gedeeltelijke' totale maansverduistering
426 Deepsky
429 Verschenen
430 Agenda