Tabel van ge-indentificeerde astronomische waarneming uit "Duizend jaar weer

wind en water in de Lage Landen", deel 1 van J. Buisman. Zon- en maaneclip-

sen zijn buiten beschouwing gelaten.


Datering:

EEJJ.MM.DD Eeuw en Jaar, Maand, Dag (Juliaanse kalender)



Waarneming: van verschijnsel



Noot:

Y Opgenomen in: Comets, a chronological history of observation, science,

myth and folklore, New York 1991 door: D.K. Yeomans en waargenomen in

E Europa,

A Azie.



* Beschouwing opgenomen in "Wat zagen onze voorouders aan de hemel?"

Zenit 23 (juni/juli(?)) 1996, blz: 335



Opmerkingen: Toelichting op de bron



Ton Lindemann

============================================================================

Datering        Waarneming         Noot  Opmerkingen



 793            Poollicht                'Vurige draken'

 807.01.31      Jupiterbedekking       * Deze bedekking was de 9de een uit

                                         een reeks van 44 tussen 2 maart 803

                                         en 19 juli 817 en de eerste de vier

                                         welke zichtbaar waren in Nederland.

 807.02.26      Poollicht              * 'Tongen van wonderbaarlijke grootte'

 807.03.17      Zonnevlek              * Bron spreekt over Mercuriusovergang,

                                         8 dagen zichtbaar

 813            Zonnevlek                7 dagen zwarte vlek zichtbaar

 813.08         Komeet            Y E        

 817            Komeet            Y E A  Zichtbaar in Sagittarius

 836.02         Virginiden               Wonderlijke lichtjes die van oost

                                         naar west bewegen

 837.04         Komeet            Y E A  P/Halley

 838(zomer)     Poollicht                Men zag vuur in de lucht in de vorm

                                         van een 'draak'

 839.01         Komeet            Y E A  Na zonsondergang zichtbaar in Scor-

                                         pius

 839.02         Virginiden               Vuurrode en anders gekleurde lich-

                                         ten en sterren met vurige staarten

 839.03.25      Poollicht                Wonderlijke lichtstrepen over de

                                         gehele hemel

 841/42(winter) Komeet            Y E A  Traject: Pisces, Andromeda, Bootes

 842(najaar)    Poollicht                Meerdere nachten een rood lichtende 

                                         balk in het NW en NO, in het zenit

                                         als kegel samenkomend

 848.11.27      Poollicht                'Vurige tongen'

 848.12.27      Poollicht                'Vurige tongen'

 855.10.17      Tauriden?                Het berekende maximum ligt op

                                         24 okt 855

 868.02         Komeet            Y E A  Gezien in het NW

 870            Poollicht                De lucht is in verschillende nach-

                                         ten rood gekleurd

 875.06         Komeet            Y E A  Gezien om middernacht in het noor-

                                         den

 882.01         Komeet            Y E         

 891.04-05      Komeet            Y E A    

 900.12         Ursiden                * Stromende sterrenregen, radiant 

                                         in het zenit

 905.05         Komeet            Y E A    

 905.10         Komeet                   Nieuwe komeetmelding uit Engeland

 907            Komeet            Y   A  Eerste Europese melding

 912            Komeet            Y   A  P/Halley, eerste Europese melding

 927.10.03      Poollicht                'Vurige tongen'

 934.10.14      Poollicht                'Vurige tongen'

 937            Poollicht                Een deel van de hemel staat als

                                         het ware in brand

 941.08         Komeet            Y E A    

 975.08         Komeet            Y E A  Waargenomen in Gemini

 979.10.28      Leoniden                 Vurige spitse gestalten, door 

                                         Buisman als poollicht aangemerkt.

                                         Volgens berekeningen mogelijk 

                                         Leoniden, die op de 29e op hun 

                                         maximum waren.

 984.06.29      (Super)nova            * Lichtbron overdag waargenomen op de

                                         hemelas op de plaats van IC3568

 989.08         Komeet            Y   A  Eerste Europese melding

 992.10.21      Poollicht                In de nacht worden er vreselijke

                                         vlammen aan de hemel waargenomen

 995.08         Komeet            Y E         

 998            Meteorieten            * Twee vurige stenen in Maagdenburg

1000/of 999?    Komeet            Y E         

1005.10         Komeet            Y E A

1006            Supernova              * Tweede Europese bron; Annales

                                         Quedlinburgenses

1009.05         Komeet            Y E A    

1017            Komeet            Y E    Vier maanden waargenomen

1018.08         Komeet            Y E A    

1019.02         Komeet            Y E A  Komeet met bijzonder lange staart

                                         en bleke kleur

1066.04-06      Komeet            Y E A  P/Halley

1089.10.21      Poollicht                In de nacht worden er vreselijke

                                         vlammen aan de hemel waargenomen

1095.04.04      Lyriden                * Ontelbare vallende sterren

1097.09-10      Komeet            Y   A  Komeet met lange staart in ZW,

                                         eerste Europese melding

1106.02         Komeet            Y E A* Sungrazer(?), overdag gezien!,

                                         staartlengte 60 gr en een breedte

                                         van 4.5 graden

1110.06         Komeet            Y E A  's Nachts in het NO

1114.05         Komeet            Y E         

1117.08.03      Poollicht                Bij zonsopkomst rijst er tot drie

                                         maal een vurige gloed op. Het dooft

                                         door een 'gewervel' in het Westen 

1117.12.16      Poollicht                Rode nachthemel, alsof de hemel in

                                         brand staat

1131.01.11      Poollicht                

1132.10         Komeet            Y E A  Twee weken waargenomen

1138.10.07      Poollicht                

1145.05         Komeet            Y E A  P/Halley

1147.02         Komeet            Y   A  Eerste Europese melding

1167.12.24      Samenstand             * Melding van avondverschijning van

                                         Venus en Mercurius, zijn elkaar tot

                                         op "drie voet" zijn genaderd.

                                         Waarschijnlijk berekend: Mercurius

                                         in beneden conjunctie. Onderlinge

                                         afstand 43 graden 

1173.02.10      Poollicht                

1178.06.25      Tauriden                 Een mogelijke Tauride inslag op de

                                         maan

1192.01         Poollicht                

1193.02         Poollicht                Er wordt een rode gloed waargenomen

                                         in het noorden, waarbij men meent

                                         dat er brand is

1198.11         Komeet            Y E    Twee weken waargenomen

1206.03         Poollicht                Er wordt 's nachts regelmatig een 

                                         rode gloed in het N waargenomen,

                                         alsof de hemel in vuur en vlam

                                         stond

1220.10.18      Poollicht                'Draken'

1222.08-09      Komeet            Y   A  P/Halley, eerste Europese melding

1239.07.24      Daglicht meteoor       * Exploderende vuurbol (Perseide?)

                                         met rook- en vonkenspoor

1240.02         Komeet            Y E A  Waargenomen in het W

1243.07.26      Perseiden en           * Een zeer actieve verschijning van

                Delta Aquariden        * een bekende meteorenzwerm

1254.01.01      Poollicht              * Fraai gevormd schip

1261.07.27      Meteoriet              * Een meteoriet veroorzaakt brand

                                         in de toren van Evesham (Engeland)

1263.07.29      Poollicht                Datering valt samen met de 

                                         Perseiden                                         

1264.07-08      Komeet            Y E A  Tot drie maanden waargenomen

1274.12.05                               Dubieuze komeetmelding, alleen in

                                         Engeland waargenomen, tesamen met 

                                         aardbeving, bliksem en poollicht

1284.11.27      Poollicht                De zee brandt met een spookachtig

                                         geel vuur

1293.01-02      Wega en Sirius         * Deze sterren dansen aan de hemel 

                                         door turbulentie en slechte seeing

1299.02         Komeet            Y   A  Staat hoog aan de hemel en trekt

                                         naar het Z, eerste Europese melding

TERUG