stichtingdekoepel 1240
Stichting De Koepel beëindigt activiteiten
Het bestuur van Stichting De Koepel gevestigd te Utrecht, heeft per 1 januari 2014 al haar activiteiten beëindigd en de stichting ontbonden. Het tijdschrift Zenit en de jaarlijks verschijnende Sterrengids worden overgenomen door uitgeverij Stip Media te Alkmaar. De Landelijke Sterrenkijkdagen zullen door de Koninklijke Nederlandse Vereniging voor Weer- en Sterrenkunde worden voortgezet.

sterrengids 2016

Ja, ik wil de nieuwe 

Sterrengids 2016

De Koepel

Stichting De Koepel werd in 1973 opgericht om bij te dragen aan de popularisering van de sterren- en weerkunde, ruimteonderzoek en aanverwante wetenschapsgebieden in Nederland en het ondersteunen van de amateursterrenkunde. Daar hebben De Koepel en haar medewerkers in de afgelopen decennia ook met veel enthousiasme en succes aan gewerkt. Een belangrijk onderdeel van de activiteiten werd de uitgave van het tijdschrift Zenit en de jaarlijks verschijnende

Lees meer...

Overige diensten en producten

Blader ook eens door

Astronieuws

12 mei 2016 • Dwergstelsel 'Leoncino' heeft laagste metaalgehalte ooit gemeten

nieuws 38564Een klein, blauw sterrenstelseltje op een afstand van 'slechts' 30 miljoen lichtjaar blijkt het laagste metaalgehalte te hebben dat ooit in een sterrenstelsel is gemeten. Met de term 'metalen' duiden astronomen alle elementen aan die zwaarder zijn dan waterstof en helium. Zulke elementen ontstaan bij kernfusieprocessen in het binnenste van sterren. Alleen sterrenstelsels waarin weinig stervorming heeft plaatsgevonden, hebben nog een extreem gering metaalgehalte. In de jeugd van het heelal kwamen natuurlijk veel metaalarme sterrenstelsels voor (per slot van rekening begon het heelal met vrijwel uitsluitend waterstof en helium), maar zulke sterrenstelsels zijn moeilijk te bestuderen vanwege hun extreem grote afstand. Maar er bestaan ook kleine dwergsterrenstelsels waarin nooit veel stervorming heeft plaatsgevonden.

Lees meer...

12 mei 2016 • Ruimtetelescoop Chandra filmt uitdijing supernovarest

nieuws 38563Met de Amerikaanse ruimtetelescoop Chandra is een filmpje gemaakt van de uitdijing van Tycho's Supernovarest. Dat is een inmiddels ca. 40 lichtjaar grote, uitdijende gaswolk die in 1572 werd geproduceerd bij een supernova-explosie in het sterrenbeeld Cassiopeia. Die explosie is gedetailleerd waargenomen en beschreven door de grote Deense astronoom Tycho Brahe. Chandra is een röntgentelescoop in de ruimte. De röntgenstraling van Tycho's Supernovarest (die zich op ca. 10.000 lichtjaar afstand bevindt) ontstaat doordat het snel bewegende gas in de uitdijende schil zeer sterk verhit wordt door botsingen met de ijle interstellaire materie. Chandra heeft in de afgelopen 15 jaar vijf röntgenopnamen van de supernovarest gemaakt. Daarop is duidelijk de uitdijing van de gasschil te zien. Door de röntgenwaarnemingen te vergelijken met

Lees meer...

6 mei 2016 • ‘Sterbedekking’ levert nieuwe inzichten op over geisers op Saturnusmaan

nieuws 38546Sommige van de ‘ijsfonteinen’ of geisers op Enceladus zijn actiever wanneer deze Saturnusmaan zich verder van zijn planeet bevindt. Dat blijkt uit waarnemingen van de ruimtesonde Cassini, die zijn gedaan toen het licht van een heldere ster door het uitgestoten mengsel van waterdamp en stofdeeltjes heen scheen. Kort nadat Cassini in 2004 bij de planeet Saturnus aankwam, ontdekte hij dat Enceladus voortdurend een brede pluim van gas en ijsdeeltjes de ruimte in blaast. De bron van dat materiaal wordt gezocht bij een oceaan van vloeibaar water die onder de ijskorst van de Saturnusmaan schuilgaat. Dit water baant zich een weg naar buiten via een aantal barsten aan de zuidpool van Enceladus,

Lees meer...

Een verhaal uit het archief

Telescopen: groot is niet groot genoeg

TelescoopXLAstronomen zijn niet gauw tevreden. Ze willen de uithoeken van het heelal verkennen. En daarvoor zijn megatelescopen nodig. Vrijdag nam de Spaanse koning op het eiland La Palma een van de grootste optische telescopen in gebruik: de spiegel heeft een doorsnee van 10 meter. Inmiddels zijn er concrete plannen voor een kijker met een spiegel van 30 meter. Vorige week werd duidelijk dat deze reus op Hawaï komt te staan.
De reus, de Thirty Meter Telescope, komt op de Mauna Kea, een bergtop op het eiland in de Stille Oceaan waar meer grote telescopen staan. De weersomstandigheden zijn er ideaal: rustige atmosfeer, goede temperatuur en geschikte luchtvochtigheid. Hawaï won het van Chili, een land waar de omstandigheden ook optimaal zijn voor goede waarnemingen met telescopen en waar ook al een aantal grote telescopen staat.

De TMT krijgt een spiegel die uit 492 afzonderlijke delen bestaat. Eén grote spiegel zou niet werken: die is haast niet te maken en te transporteren en bovendien is zo’n spiegel veel gevoeliger voor bewegingen. Samen zorgen de bijna 500 elementen ervoor dat de telescoop negen keer zo veel licht zal opvangen als de grootste kijkers van dit moment.
De bouw van de „meest geavanceerde” telescoop begint pas op zijn vroegst volgend jaar. In 2018 moet het instrument klaar zijn. De TMT is het gezamenlijke initiatief van instituten in Canada, de VS en Japan.

Meer plannen
Er zijn meer plannen voor reuzen­telescopen. Sommige ontwerpen zijn al ver uitgewerkt, andere projecten wachten nog op geld.

Lees meer...

KNMI

Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut

Foto van de dag

Tweets over sterrenkunde

Contact

Stip Media

Louise de Colignystraat 15 

1814 JA Alkmaar

+3172 531 49 78

info@stipmedia.nl