Stichting De Koepel beëindigt activiteiten
Het bestuur van Stichting De Koepel gevestigd te Utrecht, heeft per 1 januari 2014 al haar activiteiten beëindigd en de stichting ontbonden. Het tijdschrift Zenit en de jaarlijks verschijnende Sterrengids zijn overgenomen door uitgeverij Stip Media te Alkmaar. Op deze site kunt u deze uitgaven bestellen en nieuws uit de wereld van de sterrenkunde lezen. De Landelijke Sterrenkijkdagen zullen door de Koninklijke Nederlandse Vereniging voor Weer- en Sterrenkunde worden voortgezet. Op Zenitonline.nl vindt u hier meer informatie over.

sterrengids 2016

Ja, ik wil de nieuwe Zenit Juli Augustus

Bestel

sterrengids 2016

Ja, ik wil De Sterrengids 2016

Bestel

Astro nieuws

15 augustus 2016 • Verschillen tussen bruine dwergen zijn ‘oppervlakkig’

nieuws 38798Bruine dwergen zijn kleiner en lichter dan sterren, maar zwaarder dan de grootste gasplaneten. Maar dat is dan ook het wat zij allemaal gemeen hebben. Qua afmetingen, temperatuur en chemische samenstelling lijken ze enorme verschillen te vertonen. ‘Lijken’ want recent onderzoek wijst erop dat die grote diversiteit grotendeels in hun buitenste laag ontstaat: hun atmosfeer. Bruine dwergen geven veel minder licht dan sterren en zijn daardoor veel moeilijker waarneembaar. Daar staat tegenover dat ze veel talrijker zijn dan sterren zoals onze zon, en dat ze makkelijker waarneembaar zijn dan planeten. Dat maakt ze tot interessante objecten, die informatie kunnen opleveren over zowel hun grotere als hun kleinere verwanten. Maar ja... die grote onderlinge verschillen bemoeilijken het onderzoek wel.

Lees meer...

13 augustus 2016 • 'Tweede aarde' ontdekt bij meest nabije ster?

nieuws 38797Het grootste weekblad van Duitsland, Der Spiegel, heeft een bijzondere primeur. Het blad meldt dat astronomen een planeet hebben ontdekt bij de dichtstbijzijnde ster (na de zon dan): Proxima Centauri. De exoplaneet is vermoedelijk aarde-achtig en bevindt zich op een zodanige afstand van zijn ster, dat er op zijn oppervlak vloeibaar water kan voorkomen. Anders gezegd: de planeet bevindt zich binnen de ‘leefbare’ zone van de ster. Als dat klopt,

Lees meer...

12 augustus 2016 • Rotatietijden van de Pleiaden gemeten

nieuws 38796Met behulp van NASA’s Kepler-satelliet zijn de rotatietijden gemeten van de Pleiaden, de bekende open sterrenhoop in het sterrenbeeld Stier. Deze informatie moet meer inzicht geven in de evolutie van sterren en in het ontstaansproces van planeten. Astronomen proberen de verbanden tussen de rotatietijd, de massa en de leeftijd van sterren te ontrafelen. Met een afstand van 445 lichtjaar zijn de Pleiaden een van meest nabije sterrenhopen. Het is bovendien een vrij jonge sterrenhoop: de sterren zijn pas ongeveer 125 miljoen jaar oud en behoren daarmee tot de ‘pubers’. Het is in deze levensfase dat sterren op hun snelst ronddraaien. Door het uitstoten van geladen deeltjes (‘sterrenwind’) wordt die draaiing geleidelijk afgeremd. Met Kepler zijn de rotatiesnelheden van meer dan 750 leden van de Pleiaden gemeten.

Lees meer...

Leestips

In gesprek met Marijn Franx

Zenit114“Kijk, deze foto’s. Ze hebben net eergisteren de kappen van de spiegels van de James Webb afgehaald! Je kunt het allemaal live volgen via de webcam op www.jwst.nasa.gov (zie de foto op p.18 van dit Zenitnummer). Ik kijk enorm uit naar al die onverwachte dingen die we tegenkomen als we met de James Webb onderzoek gaan doen. Neem nu onze recente ontdekking van een enorm helder object met roodverschuiving 11 (zie kader). Het licht dat we nu van dat object zien werd uitgezonden toen het heelal nog maar een half miljard jaar oud was en 12 keer zo klein als nu. Niemand had verwacht dat een sterrenstelsel in het jonge heelal zo extreem helder kon zijn. De hoop is eigenlijk dat er allerlei theorieën op de schop moeten als we met de James Webb onderzoek gaan doen. Dit stelsel geeft een goede indicatie dat dit gaat gebeuren. De James Webb is uitermate geschikt om dat allemaal verder uit te zoeken.”

Door Ruben van Moppes
Marijn Franx bij de Gornergrat-sterrenwacht naast de Matterhorn. (Foto: Marijn Franx)

Aan enthousiasme geen gebrek bij Marijn Franx (afgestudeerd 1984, gepromoveerd 1988), hoogleraar sterrenkunde aan de Universiteit Leiden, winnaar van de Spinozapremie (de hoogste wetenschappelijke onderscheiding in Nederland) in 2010, tevens oud-lid van de James Webb Space Telescope Science Working Group en lid van het NIRSpec Instrument Science team.

Er zijn hoge verwachtingen van de James Webb. Maar gaat het inderdaad lukken om hem in oktober 2018 te lanceren?
Ja, dat denk ik wel. In 2011 werd die datum vastgesteld en sindsdien is er geen reden meer geweest om ermee te schuiven. Ook op dit moment loopt alles volgens planning en is er nog ruimte om onverwachte tegenslagen op te lossen. De komende tijd worden er veel tests uitgevoerd. Op de webcamfoto’s zie je ook de locatie waar ze bijvoorbeeld de geluidstest en triltest doen.”

Lees meer...

KNMI

Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut

Foto van de dag

Tweets over sterrenkunde

Contact

Bezoekadres:
Louise de Colignystraat 25-A in Alkmaar

Postadres
:
Louise de Colignystraat 15, 1814 JA Alkmaar

Tel.: +31 (0)72 531 49 78
E-mailinfo@stipmedia.nl